Author: Ekanong Duangjak

แซฟฟิก (Sapphic) : ความหมาย อัตลักษณ์ และบทบาทในสังคมร่วมสมัย

คำว่า “แซฟฟิก” (Sapphic) กลายมาเป็นคำที่ได้รับความสนใจเพิ่มขึ้นอย่างมากในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา โดยเฉพาะในกลุ่มคนรุ่นใหม่ที่กำลังค้นหาอัตลักษณ์ทางเพศที่สอดคล้องกับความรู้สึกนึกคิดและประสบการณ์ของตนเอง แม้ว่าคำนี้จะมีที่มาจากกวีหญิงชาวกรีกโบราณนามว่า “แซฟโฟ” (Sappho) มาตั้งแต่ศตวรรษที่ 16 แต่ความหมายของคำนี้ได้ขยายและปรับเปลี่ยนตามยุคสมัย และกลายมาเป็นร่มคำที่ครอบคลุมความสัมพันธ์ระหว่างผู้หญิงกับผู้หญิง ตลอดจนผู้ที่มีความรู้สึกดึงดูดทางอารมณ์หรือทางเพศต่อเพศหญิง ไม่ว่าจะมีอัตลักษณ์เพศแบบใดก็ตาม (ณิชาภัทร บุ้งทอง, 2024; evekkstore, 2025)

ที่มาของคำว่าแซฟฟิก

Read more

พะอง : วิถีเครื่องมือพื้นบ้านและการปรับตัวสู่ยุคใหม่

“พะอง” คือชื่อเรียกเครื่องมือพื้นบ้านที่ทำจากไม้ไผ่ มีลักษณะเป็นไม้ไผ่ลำยาวที่ยังคงข้อหรือ “ตา” ของไผ่ไว้ เพื่อใช้เป็นที่เหยียบสำหรับการปีนขึ้นต้นไม้สูง โดยเฉพาะต้นตาลโตนด ซึ่งมีลักษณะลำต้นสูงชะลูด (Wikipedia, 2552) พะองจึงถือเป็น “บันไดพื้นบ้าน” ที่อยู่คู่กับวิถีชีวิตของชาวบ้านภาคกลางตอนล่าง โดยเฉพาะในจังหวัดเพชรบุรี ซึ่งมีการปีนตาลเพื่อเก็บผลผลิต เช่น น้ำตาลโตนด หรือลูกตาล มาตั้งแต่อดีต

ในบทความของมณี บันลือ (2552) อธิบายว่า พะองมีชื่อเรียกตามลักษณะของไม้ที่นำมาทำ ซึ่งมักจะใช้ไม้ไผ่ลำตันหรือเกือบตัน โดยเฉพาะไม้ไผ่ป่าหรือไม้ไผ่สีสุกที่มีความแข็งแรงและทนทานต่อการใช้งาน ลักษณะสำคัญของพะองคือ ต้องมีข้อไผ่ถี่พอให้เป็น “ขั้นบันได” โดยไม่ต้องตอกไม้เสริมให้ยุ่งยาก การเตรียมไม้ต้องเหลาก้านและหนามออกให้เรียบ เสี้ยมโคนให้แหลมเพื่อปักลงดินได้มั่นคง ทั้งยังมีการตัดปลายเฉียงเพื่อให้วางเท้าได้สะดวกขณะปีนขึ้นต้นไม้

Read more

1 กันยายน วันยกย่องแมวส้ม

IMG20230610192821jpgแมวส้ม5jpg

 

แมวเป็นสัตว์เลี้ยงที่อยู่คู่กับมนุษย์มาเป็นพันปี และได้รับการยกย่องว่าเป็นเพื่อนผู้ซื่อสัตย์ที่สร้างความผูกพันอย่างลึกซึ้งระหว่างมนุษย์กับสัตว์เลี้ยง หนึ่งในสายพันธุ์ที่โดดเด่นและได้รับความนิยมเป็นพิเศษคือ “แมวส้ม” หรือ “แมว Ginger” ด้วยลักษณะขนสีส้มสดใสและนิสัยที่เป็นมิตร ขี้อ้อน ทำให้แมวส้มเป็นขวัญใจของคนรักแมวทั่วโลก จึงไม่น่าแปลกใจที่วันที่ 1 กันยายนของทุกปีได้รับการกำหนดให้เป็น “วันยกย่องแมวส้ม” หรือ Ginger Cat Appreciation Day เพื่อเป็นการระลึกถึงคุณค่าและความสำคัญของแมวสีพิเศษนี้ ตลอดจนเป็นวันแห่งการรณรงค์ให้ผู้คนหันมาใส่ใจสัตว์เลี้ยงและสัตว์จรจัดมากขึ้น (Mothana, 2565)

แมวส้ม1jpg

ที่มาของวันยกย่องแมวส้ม

Read more

Upgrade สะพานกาญจนา New Version

ท่านที่เคยมาใช้บริการหอสมุดพระราชวังสนามจันทร์ หากมองไปรอบๆ บริเวณด้านหน้าอาคารหอสมุดฯ จะสังเกตุเห็นสะพานไม้ข้ามคูน้ำขนาดเล็ก โดยตัวสะพานจะทอดผ่านคูน้ำที่ขั้นกลางระหว่างถนนหลักของมหาวิทยาลัยกับถนนด้านหน้าหอสมุดฯ แต่เดิมคูน้ำนี้ไม่มีสะพาน ผู้ใช้บริการที่จะมาใช้บริการหอสมุดฯ ต้องเดินอ้อมมาทางจากทางแยกด้านหน้าคณะวิทยาศาสตร์ หรือทางแยกไปคณะเภสัชศาสตร์ ที่มาของสะพาน “สะพานตรงบริเวณนี้เกิดขึ้นมาเนื่องจากพี่แมว (กาญจนา) ในฐานะหัวหน้าหอสมุดพระราชวังสนามจันทร์ในขณะนั้น มีจิตมุ่งบริการให้ผู้ใช้ได้รับความสะดวกสามารถมาถึงห้องสมุดได้โดยง่ายไม่ต้องเดินอ้อมไกล โดยถนนสายตรงที่จะมาหอสมุดฯ (ตรงข้ามคณะวิทยาศาสตร์) จะมีทางแยกให้เดินเลี้ยวมาหอสมุดฯ ได้สองทางหัวท้าย ระยะทางยาวพอ ๆ กันคือ หัวมุมทางเข้าศูนย์คอมพิวเตอร์ และหัวมุมทางเข้าสถาบันวิจัยและพัฒนา ถ้าท่านอยู่กึ่งกลางหอสมุดที่อยู่ตรงข้ามคณะวิทยาศาสตร์ ซึ่งกึ่งกลางทางดังกล่าวมีคูน้ำอยู่ พี่แมวจึงคิดว่าจะหาทางให้ผู้ใช้ไม่ต้องเดินอ้อมไปทางเลี้ยวด้านหัว/ท้ายถนน” (อ้างอิงจาก : https://snc.lib.su.ac.th/snclibblog/?p=66622)

Read more

เต้าหู้ : อาหารพื้นถิ่นสู่ทางเลือกสุขภาพของโลกยุคใหม่

เต้าหู้ (豆腐) คือ ผลิตภัณฑ์จากถั่วเหลืองที่มีบทบาทสำคัญในวัฒนธรรมอาหารเอเชียมานานกว่า 2,000 ปี โดยมีต้นกำเนิดในประเทศจีนในยุคราชวงศ์ฮั่น (ประมาณ 200 ปีก่อนคริสตกาล) มีตำนานเล่าว่า เจ้าชายหลิวอันทรงทดลองนำผงถั่วเหลืองมาต้มเพื่อดูแลพระมารดาที่ประชวรหนัก และด้วยการเติมเกลือบางชนิดจึงเกิดการจับตัวเป็นลิ่มน้ำนมจนกลายเป็นเต้าหู้ (Wikipedia, 2023) ต่อมาญี่ปุ่นได้รับอิทธิพลจากพุทธศาสนา จึงเริ่มนำเต้าหู้เข้าสู่ประเทศในสมัยนารา โดยยังจำกัดอยู่เฉพาะกลุ่มพระสงฆ์และชนชั้นสูง ก่อนจะแพร่หลายมากขึ้นในสมัยเอโดะ (TrueID Food, 2022) การแพร่กระจายของเต้าหู้จากจีนสู่ภูมิภาคต่างๆ ได้แก่ ญี่ปุ่น เกาหลี ไทย และประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เป็นผลให้เต้าหู้มีความหลากหลายทั้งในรูปแบบ วิธีผลิต และวิธีการบริโภคในแต่ละประเทศ โดยเฉพาะในยุคปัจจุบันที่ผู้บริโภคหันมาให้ความสนใจกับอาหารสุขภาพ อาหารทางเลือกจากพืช หรือที่เรียกว่า “Plant-based Food” เต้าหู้จึงกลับมาได้รับความนิยมอีกครั้งในฐานะอาหารที่ให้คุณค่าสูงแต่ราคาย่อมเยา

Read more