การลดการใช้พลังงานในที่ทำงานเป็นแนวทางสำคัญในการพัฒนาห้องสมุดให้สอดคล้องกับแนวคิด “ห้องสมุดสีเขียว (Green Library)” ซึ่งให้ความสำคัญกับการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า การลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม การสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการเรียนรู้ และการส่งเสริมให้บุคลากรและผู้ใช้บริการมีจิตสำนึกด้านการอนุรักษ์พลังงานและสิ่งแวดล้อม ทั้งนี้ การดำเนินงานด้านการลดพลังงานควรเป็นความร่วมมือของบุคลากรทุกระดับ และควรดำเนินการอย่างต่อเนื่องจนเกิดเป็นวัฒนธรรมขององค์กร
แนวทางสำคัญประการแรก คือ การลดการใช้พลังงานไฟฟ้า โดยเฉพาะพลังงานที่ใช้กับระบบปรับอากาศและระบบแสงสว่าง ซึ่งเป็นส่วนสำคัญของการใช้พลังงานภายในห้องสมุด ควรปรับอุณหภูมิเครื่องปรับอากาศให้อยู่ในระดับที่เหมาะสม เช่น 25 องศาเซลเซียส และปิดเครื่องปรับอากาศในพื้นที่ที่ไม่มีผู้ใช้งาน รวมทั้งกำหนดช่วงเวลาเปิด–ปิดเครื่องปรับอากาศให้เหมาะสมกับเวลาให้บริการ นอกจากนี้ควรทำความสะอาดเครื่องปรับอากาศและแผ่นกรองอากาศอย่างสม่ำเสมอ เพื่อให้เครื่องทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพและลดการใช้พลังงานโดยไม่จำเป็น
สำหรับ ระบบแสงสว่าง ควรเปลี่ยนหลอดไฟที่มีประสิทธิภาพต่ำเป็นหลอดไฟ LED ซึ่งใช้พลังงานน้อยและมีอายุการใช้งานยาวนาน รวมทั้งใช้ประโยชน์จากแสงธรรมชาติ โดยเปิดม่านหรือจัดพื้นที่ให้สามารถใช้แสงจากภายนอกได้อย่างเหมาะสม และปิดไฟในบริเวณที่ไม่มีผู้ใช้งาน อาจติดตั้งสวิตช์แยกตามพื้นที่หรือระบบเซนเซอร์ตรวจจับการเคลื่อนไหว เพื่อให้ระบบไฟฟ้าทำงานเท่าที่จำเป็น
อีกแนวทางหนึ่งคือ การบริหารจัดการอุปกรณ์สำนักงานและเครื่องใช้ไฟฟ้า บุคลากรควรปิดคอมพิวเตอร์ เครื่องพิมพ์ เครื่องถ่ายเอกสาร และอุปกรณ์ไฟฟ้าอื่น ๆ เมื่อไม่ได้ใช้งาน โดยเฉพาะในช่วงพักกลางวันและหลังเลิกงาน ควรตั้งค่าคอมพิวเตอร์ให้เข้าสู่โหมดประหยัดพลังงานโดยอัตโนมัติ และถอดปลั๊กอุปกรณ์ที่ไม่จำเป็นต้องจ่ายไฟตลอดเวลา เพื่อลดการใช้พลังงานในโหมดสแตนด์บาย
นอกจากนี้ ห้องสมุดสามารถส่งเสริม การลดการใช้พลังงานจากการดำเนินงานด้านเอกสาร โดยสนับสนุนการใช้ระบบเอกสารอิเล็กทรอนิกส์ การประชุมออนไลน์ และการส่งข้อมูลผ่านระบบดิจิทัลแทนการพิมพ์เอกสารที่ไม่จำเป็น หากจำเป็นต้องพิมพ์ ควรพิมพ์แบบสองหน้าและใช้กระดาษอย่างคุ้มค่า ซึ่งนอกจากช่วยลดการใช้พลังงานแล้ว ยังช่วยลดการใช้ทรัพยากรและค่าใช้จ่ายของหน่วยงาน
สิ่งสำคัญอีกประการคือ การสร้างการมีส่วนร่วมของบุคลากรและผู้ใช้บริการ โดยจัดกิจกรรมรณรงค์และประชาสัมพันธ์ เช่น “ปิดไฟเมื่อไม่ใช้” “ปิดคอมพิวเตอร์ก่อนกลับบ้าน” หรือ “ใช้แสงธรรมชาติแทนแสงไฟเมื่อทำได้” พร้อมทั้งจัดทำสื่อประชาสัมพันธ์บริเวณจุดที่เหมาะสม เพื่อกระตุ้นให้ทุกคนตระหนักถึงความสำคัญของการประหยัดพลังงาน
ในด้านการติดตามผล ห้องสมุดควร บันทึกและวิเคราะห์ปริมาณการใช้ไฟฟ้าเป็นรายเดือน เปรียบเทียบกับข้อมูลในช่วงที่ผ่านมา และกำหนดเป้าหมายการลดการใช้พลังงานอย่างเป็นรูปธรรม เช่น ลดการใช้ไฟฟ้าลงร้อยละ 5–10 ต่อปี พร้อมรายงานผลให้บุคลากรรับทราบ เพื่อสร้างแรงจูงใจและส่งเสริมการมีส่วนร่วมอย่างต่อเนื่อง
การดำเนินงานด้านการลดพลังงานดังกล่าวไม่เพียงช่วย ลดค่าใช้จ่ายและการใช้ทรัพยากรขององค์กร แต่ยังช่วยลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกและผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม ตลอดจนสร้างสภาพแวดล้อมที่ดีสำหรับการให้บริการสารสนเทศและการเรียนรู้ ดังนั้น การประหยัดพลังงานจึงเป็นส่วนสำคัญของการพัฒนาห้องสมุดสู่การเป็น ห้องสมุดสีเขียวที่มีประสิทธิภาพ เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม และสนับสนุนการพัฒนาองค์กรอย่างยั่งยืน