ส่งต่อความรู้ด้วยหนังสือบริจาค: การใช้ทรัพยากรสารสนเทศให้เกิดประโยชน์สูงสุด

ทรัพยากรสารสนเทศแบบได้เปล่า หรืออภินันทนาการ หรือการได้รับบริจาค คือ หนังสือที่จัดหา เข้ามาในห้องสมุดโดยไม่ต้องใช้เงินในการจัดซื้อ อาจได้มาโดยการรับบริจาค และขอรับบริจาค จากบุคคล หรือหน่วยงาน ต่าง ๆ เพื่อเป็นการเผยแพร่ความรู้ ข้อมูล ข่าวสารทั่วไป ที่เกี่ยวข้องกับหน่วยงาน ถือเป็น การประชาสัมพันธ์หน่วยงานองค์กรนั้นๆ หรือการจัดพิมพ์ขึ้นเป็นที่ระลึก ในโอกาสสำคัญต่างๆด้วย หนังสือบริจาคเป็นทรัพยากรที่มีความหลากหลายของเนื้อหา จัดว่าเป็นสารสนเทศที่น่าสนใจ และมี ให้บริการอยู่ในห้องสมุดจำนวนไม่น้อย (วีระชัย อินทรอนันต์, 2557: บทคัดย่อ)

เนื่องจากหนังสือบริจาคเป็นทรัพยากรสารสนเทศที่ได้รับมาโดยไม่ต้องเสียค่าใช้จ่าย มีความหลากหลายด้านเนื้อหา เช่น หนังสือทั่วไป, หนังสือธรรมะ, หนังสือท่องเที่ยว และหนังสือความรู้เฉพาะด้าน ซึ่งสามารถนำไปใช้ประโยชน์ในหลากหลายรูปแบบ ทั้งในเชิงวิชาการและสังคม “การเดินทางของหนังสือบริจาค” ซึ่งเป็นกระบวนการต่อเนื่องจากการรับหนังสือ โดยหนังสือที่ได้รับจะถูกคัดแยกและจัดเก็บอย่างเป็นระบบ จากนั้นจึงส่งต่อไปยังเป้าหมายต่าง ๆ เช่น โรงเรียนในพื้นที่ห่างไกล, โครงการส่งเสริมการอ่าน, หรือหน่วยงานที่ต้องการความช่วยเหลือ หรือใช้ในกิจกรรมเชิงสร้างสรรค์ ปัญหาที่พบในห้องสมุดหลายแห่ง คือจำนวนหนังสือบริจาคที่มีมากเกินไป ทำให้พื้นที่จัดเก็บไม่เพียงพอ และไม่สามารถนำขึ้นชั้นให้บริการได้ทั้งหมด เพื่อแก้ไขปัญหานี้ หอสมุดพระราชวังสนามจันทร์ ดำเนินการในการส่งต่อหนังสือที่ได้รับบริจาคเข้ามาและได้รับการคัดเลือกจากบรรณารักษ์ งานจัดการทรัพยากรสารเทศห้องสมุดแล้ว โดยมีเป้าหมายหลักในการกระจายทรัพยากรสารสนเทศไปสู่กลุ่มผู้อ่านในวงกว้าง เช่น นำไปบริจาคต่อในหน่วยงานต่าง ๆ โรงเรียน หรือการนำไปทำกิจกรรมในโครงการของหอสมุด เช่น งานเปิดบ้าน “พี่พร้อม” งานเปิดวิชาการของมหาวิทยาลัย หรือกิจกรรม Book Sharing และกิจกรรมรูปแบบอื่นเป็นต้น ที่ผู้ใช้สามารถเลือกหยิบอ่านหรือนำกลับบ้านได้โดยไม่เสียค่าใช้จ่าย และได้รับความสนใจจากผู้ใช้บริการ ซึ่งสามารถใช้หนังสือที่ส่งต่อนี้ไปเพื่อเพิ่มพูนความรู้ ใช้เวลาว่างให้เกิดประโยชน์อีกด้วย

หนังสือบริจาคไม่เพียงเป็นทรัพยากรที่มีคุณค่าในเชิงวิชาการเท่านั้น แต่ยังเป็นกลไกสำคัญในการสร้างโอกาสด้านการศึกษา การเข้าถึงสารสนเทศ และการพัฒนาสังคมอย่างยั่งยืน ผ่านการคัดแยกและบริหารจัดการอย่างมีประสิทธิภาพ

 

บรรณานุกรม

วีระชัย อินทรอนันต์. (2558). โครงการส่งต่อความรู้ด้วยหนังสือฟรี. PULINET Journal Vol. 2, No. 2, May-August, 2015 : pp.75-79. สืบค้นจาก https://pulinet.oas.psu.ac.th/index.php/journal/article/viewFile/90/95