ชื่อผู้แต่ง (ภาษาบาลี)-นามฉายาพระสงฆ์

งาน Data Clean รอบนี้ รายการที่ตรวจพบมากเป็นพิเศษ คือ ชื่อผู้แต่งที่เป็นพระสงฆ์ ทั้งที่เป็นรายการหลัก (ผู้แต่ง) Tag 100 รายการหัวเรื่องบุคคล Tag 600 สิ่งที่พบคือ นามฉายา ของพระสงฆ์ที่ผิด ซึ่งไม่รู้ว่าผิดเพราะพิมพ์ผิด หรือผิดเพราะไม่รู้ว่าจะต้องพิมพ์อย่างไร

ตัวอย่างเช่น

ป.อ. ปยุตฺโต จะพบว่า มีการพิมพ์หรือลงรายการเป็น ป.อ. ปยุตโต

หรือ พระพยอม กลฺยาโณ จะพิมพ์เป็น พระพยอม กัลยาโณ

“นามฉายา” เป็นชื่อสำหรับพระสงฆ์ที่ได้จากการบวช ตั้งขึ้นเป็นภาษาบาลีโดยมีพระอุปัชฌาย์เป็นผู้ตั้งให้สาเหตุที่ต้องตั้งนามฉายาเป็นภาษาบาลีนั้น เป็นเพราะว่าในการประกอบพิธีบวชพระกรรมวาจาจารย์จะต้องกล่าวชื่อผู้บวชในการสวดกรรมวาจา ซึ่งก็คือการสวดภาษาบาลีเพื่อประกาศให้คณะสงฆ์ทราบและลงมติให้ผู้บวชเป็นพระภิกษุโดยสมบูรณ์ (การศึกษาการตั้งนามฉายาของพระสงฆ์ไทย โดย อำนาจ ปักษาสุข วิทยานิพนธ์หลักสูตรปริญญาอักษรศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาภาษาไทย ภาควิชาภาษาไทย บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศิลปากร, 2550; หน้า 1-2)

อย่างที่เขียนข้างต้น นามฉายาของสงฆ์เป็นภาษาบาลี เราคงต้องมาทำความเข้าใจการอ่านและเขียน และสะกดคำในภาษาบาลีกันก่อน วิธีการอ่าน เขียน และสะกด ในภาษาบาลี มีหลักการกว้าง ๆ ดังต่อไปนี้

1. พยัญชนะที่เขียนไว้โดดๆ โดยไม่มีสระ ให้อ่านออกเสียง “สระ อะ” เสมอ เช่น

สติ อ่านว่า สะ-ติ

นโม อ่านว่า นะ-โม

2. การสะกดในภาษาบาลี ท่านใช้ “พินทุ (  ฺ  )” เขียนไว้ใต้ตัวพยัญชนะ มีหลักในการเขียนและอ่านดังนี้

2.1 พยัญชนะที่ใช้พินทุ หรือจุด (  ฺ  )ไว้ใต้ จะใช้เป็นตัวสะกด เสมอ เช่น

ภิกฺขุ อ่านว่า ภิก-ขุ

อนิจฺจตา อ่านว่า อะ-นิด-จะ-ตา

2.2 ถ้าพยัญชนะตัวหน้า ไม่มีสระอยู่ด้วย ท่านใช้พินทุหรือจุด (  ฺ  ) ที่อยู่ใต้พยัญชนะตัวหลัง เป็นไม้หันอากาศ เสมอ เช่น

ขนฺติ อ่านว่า ขัน-ติ

ตสฺส อ่านว่า ตัด-สะ

2.3 บางครั้ง ใช้พินทุ หรือจุดไว้ใต้พยัญชนะเพื่อให้เป็นตัวควบกล้ำ ในกรณีนี้ นิยมอ่านออกเสียงกึ่งมาตรา เช่น

ตสฺมา อ่านว่า ตัด-สมา (เสียง สะ หน้า มา อ่านออกกึ่งมาตรา หรือ อ่านอย่างเร็ว)

ยาตฺรา อ่านว่า ยาด-ตรา (เสียง ตะ หน้า รา ออกเสียงกึ่งมาตรา)

3. ภาษาบาลีใช้ “นิคคหิต” ซึ่งมีลักษณะเป็นตัววงกลมเล็ก ๆ อยู่บนตัวอักษร) เมื่อประกอบเข้ากับตัวอักษรแล้ว นิยมอ่านออกเสียงดังนี้

3.1  ถ้าอักษรตัวที่มีนิคคหิตอยู่ด้วยนั้น มีสระผสมอยู่ นิยมอ่านออกเสียงตัวนิคคหิตเป็นตัว ง สะกด (แม่กง) เช่น

สุคตึ อ่านว่า สุ-คะ-ติง

3.2 ถ้าอักษรตัวที่มีนิคคหิตอยู่ด้วยนั้น ไม่มีสระผสมอยู่ นิยมอ่านออกเสียงตัวนิคคหิตเป็นสระ อัง เสมอ เช่น

มยํ อ่านว่า มะ-ยัง

อรหํ อ่านว่า อะ-ระ-หัง

(ตัดตอนมาจาก : หลักและวิธีการอ่านการเขียนภาษาบาลีhttp://watthasai.com/bali.html)

ในส่วนของการพิมพ์ข้อความที่เป็นภาษาบาลี (ด้วยคีย์บอร์ด) นั้น สามารถทำได้ดังนี้

1.) วิธีใส่จุดข้างใต้ตัวอักษร

เริ่มต้นต้องเปลี่ยนภาษา ให้แน่ใจว่าเป็นภาษาไทยก่อนนะคะ โดยดูตรงมุมขวาล่างของหน้าจอ ว่ามันสลับขึ้นเป็น “TH” หรือเขียนว่า “ไทย” คือเป็นภาษาไทยแล้ว

เสร็จแล้วเอาเคอร์เซอร์(เมาส์)ไปวางไว้ คลิกข้างหลังตัวอักษรที่ต้องการใส่จุด(เพื่อให้ตัวเคอร์เซอร์มันไปกระพริบอยู่ตรงจุดนั้น) เสร็จแล้วให้กดปุ่ม shift ค้างไว้แล้วตามด้วยกด B เราก็จะได้จุดข้างใต้ตัวอักษรคะ(ถ้าก้มลงดูที่คีย์บอร์ด ก็จะเห็นว่าเครื่องหมาย จุด อยู่ตรงปุ่มนั้นพอดี)

เช่น เอาเคอร์เซอร์ไปวางไว้คลิกข้างหลัง น.หนู ของคำว่า “อนโต”

แล้วกดปุ่ม shift ค้างไว้แล้วตามด้วยกด B เราก็จะได้ออกมาเป็น “อนฺโต” ทำไปทุกคำที่ต้องการ ก็จะได้ออกมาเป็น “อนฺโต ทุกฺขสฺส”

2.) ส่วนการใส่เครื่องหมายหยาดน้ำค้างบนตัวอักษร หรือการใส่เครื่องหมายวงกลมบนตัวอักษร ก็เหมือนเดิมคือ เอาเคอร์เซอร์(เมาส์)ไปวางไว้ คลิกข้างหลังตัวอักษรที่ต้องการใส่หยาดน้ำค้าง (เพื่อให้ตัวเคอร์เซอร์มันไปกระพริบอยู่ตรงจุดนั้น) แล้วกดปุ่ม shift ค้างไว้แล้วตามด้วยกด Y (ถ้าก้มลงดูที่คีย์บอร์ด ก็จะเห็นว่าเครื่องหมาย วงกลม อยู่ตรงปุ่มนั้นพอดี)

เช่น จากประโยคว่า “ตณฺหาปจฺจยา อุปทาน” เราต้องการเติมเครื่องหมายหยาดน้ำค้างข้างบนตัวอักษร “น.หนู” ท้ายสุด

เราก็เอาเคอร์เซอร์ไปวางไว้ คลิกข้างหลัง น.หนู ของคำว่า “อุปทาน”แล้วกดปุ่ม shift ค้างไว้แล้วตามด้วยกด Y เราก็จะได้ออกมาเป็น “อุปทานํ”

(ตัดตอนมาจาก : การพิมพ์ข้อความที่เป็นภาษาบาลี (ด้วยคีย์บอร์ด)  https://dhammaway.wordpress.com/2011/12/24/how-to-type-bale/

ดังนั้นปัจจุบันในฐานข้อมูลทรัพยากรได้พยามทำรายการ Authority รายการชื่อพระสงฆ์ที่พบ เช่น

ป.อ. ปยุตฺโต

See               พระมหาประยุทธ์ ปยุตฺโต

See also         พระศรีวิสุทธิโมลี (ประยุทธ์ ปยุตฺโต)

Se also          พระราชวรมุนี (ประยุทธ์ ปยุตฺโต)

See also         พระเทพเวที (ประยุทธ์ ปยุตฺโต)

See also         พระธรรมปิฎก (ประยุทธ์ ปยุตฺโต)

See also         พระพรหมคุณาภรณ์ (ประยุทธ์ ปยุตฺโต)

See also         สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ประยุทธ์ ปยุตฺโต)

และ

พระพยอม กัลยาโณ

See               พระพยอม กลฺยาโณ
See also       พระพิศาลธรรมพาที (พยอม กลฺยาโณ)
See also       พระราชธรรมนิเทศ (พยอม กลฺยาโณ)

เป็นต้น