“บันทึกไว้เป็นความทรงจำ” ระหว่างรับประทานอาหารมื้อเย็นพร้อมหน้า พ่อแม่ พี่สาว ลูกชายได้เกริ่นบอกว่า “แม่หนูจะขอลาบวช ๑ พรรษา” ผู้เป็นแม่ พ่อ รู้สึกอิ่มเอมใจตั้งแต่วันนั้นมา จากนั้นพาลูกชายไปติดต่อกับท่านเจ้าคุณมหามานพ คือ พระอุดมคัมภีรญาณ (มานพ จาครโต ป.ธ.๗) เจ้าอาวาส วัดอริยวงศาราม (หนองน้ำขาว) ตำบลดอนกระเบื้อง อำเภอบ้านโป่ง จังหวัดราชบุรี สังกัดคณะสงฆ์ธรรมยุต ซึ่งเป็นวัดที่จะบวช เพื่อมอบตัวให้ท่านจัดการบวชให้ จึงได้กำหนดเป็นวันอาทิตย์ที่ ๑๙ กรกฎาคม ๒๕๖๙ วันอุปสมบท และวันพุธที่ ๑๕ กรกฎาคม ๒๕๖๙ วันปลงผมนาค
วันปลงผมนาค ซึ่งจัดที่วัดแบบเรียบง่าย โกนผม และ อาบน้ำนาค เป็นพิธีที่มักจัดขึ้นก่อนการอุปสมบทในพระพุทธศาสนา มีความหมายดังนี้ โกนผม เป็นสัญลักษณ์ของการละวางความยึดติดในรูปลักษณ์และการเตรียมตัวเข้าสู่เพศบรรพชิต โดยปกติจะโกนผม คิ้ว และหนวดเครา
ใช้กรรไกรขลิบผมนาค โดยแม่เป็นผู้ขลิบผมเป็นลำดับแรก จากนั้นพ่อ และญาติผู้ใหญ่พี่น้องร่วมขลิบตามลำดับ โดยมีพระอาจารย์พรเทพเมตตาเป็นผู้โกนผมให้จนเรียบร้อย มีเตรียมใบบัวสำหรับรองเส้นผมของนาค แล้วนำเส้นผมที่รองด้วยใบบัวไปเก็บไว้บริเวณโคนต้นโพธิ์ใหญ่ภายในวัด
วันปลงผม ทำคนเป็นแม่น้ำตาคลอ ๆ แต่วันบวชจริง ตอนกราบเท้าแม่ พ่อ อยู่ ๆ น้ำตาก็ไหลออกมาโดยไม่รู้ตัว เพราะรู้สึกตื้นตันใจอย่างบอกไม่ถูก นับว่าเป็นอีกหนึ่งช่วงเวลาที่มีความหมายที่สุดครั้งหนึ่งในชีวิตของคนเป็นแม่ “น้ำตาแห่งความสุข” หรือ “น้ำตาแห่งความซาบซึ้ง”
การบวชที่บอกว่าทดแทนพระคุณพ่อแม่นั้น ทดแทนอย่างไร? การที่เราตอบแทนพ่อแม่คือ การที่เราสามารถชักชวนพ่อแม่มาทำทาน รักษาศีล เจริญภาวนา ทำจิตใจให้ผ่องใส โดยต้องเริ่มต้นที่ตัวเราก่อน เราจะได้ชักชวนพ่อแม่ได้
การบวชนั้นเป็นการทำตัวเราให้บริสุทธิ์ เป็นกุศล เมื่อเราทำแล้วพ่อแม่ก็จะพลอยได้กุศลกับเราด้วย เพราะความดีทุกอย่างที่เราทำนั้นล้วนแล้วแต่มีพ่อแม่เป็นเป็นต้นทุนทั้งนั้น เพราะท่านให้กำเนิดเรามา ที่โบราณบอกว่า พ่อแม่จะได้เกาะชายผ้าเหลืองขึ้นสวรรค์
สำหรับ คำว่า “อุปสมบท” นั้นแปลว่า การเข้าถึง ซึ่งหมายถึงการเข้าถึงความสงบ และหมายรวมถึงการบวชพระภิกษุและภิกษุณีในพระพุทธศาสนา ปัจจุบันใช้ในการเรียกการบวชพระภิกษุว่า “การอุปสมบท” หรือ “การบรรพชาอุปสมบท”
ส่วน ฉายา (ปุญฺญวฑฺฒโก) แปลได้ว่า ผู้เจริญด้วยบุญ
ขอกราบขอบพระคุณแขกผู้มีเกียรติทุก ๆ ท่านเป็นอย่างสูงค่ะ
ขออนุโมทนาบุญกับทุกท่านด้วยนะคะ
สาธุ สาธุ สาธุ 🙏
อ้างอิง
ครั้งหนึ่งในชีวิตของลูกผู้ชาย “การได้บวชเป็นกุศลอย่างยิ่ง. (2536?). ชมรมพุทธศาสตร์สากลในอุปถัมภ์สมเด็จพระพุทธชินวงศ์.
ประเพณีการบวชแนวประหยัด. (2538). สำนักงานคระกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ.
พระครูวิธานอุดมกิจ (ฉัตรชัย จงเจตดี). (2567). แนวทางส่งเสริมการบรรพชาอุปสมบทของพุทธศาสนิกชนในสังคมไทย. วารสารนวัตกรรมการจัดการศึกษาและการวิจัย, 6(1), 203-214.
หนังสือที่ระลึกโครงการอุปสมบทเฉลิมพระเกียรติ. (2550). มูลนิธิวีระภุชงค์.
ภาพประกอบ วันโกนผม
ภาพประกอบ วันอุปสมบท
