Category: Uncategorized

“อดัม” หมาอินดี้ของใครหลายคน

มีหมาดำตัวหนึ่งที่เคยเป็นเพียงเงาผ่านสายตา อยู่แถวประตูคณะมัณฑนศิลป์ ภาควิชาเครื่องเคลือบดินเผา ท่าทีแรกของเขาดูดุ เงียบ และเย่อหยิ่งราวกับไม่ไว้ใจใคร ดิฉันเริ่มรู้จักเขาจากการให้อาหารเป็นครั้งคราว และตั้งชื่อเล่นเท่ๆ ให้ว่า “อดัม” เข้าใจในตอนแรกว่าเขาเป็นหมาของคนงานก่อสร้างที่ตั้งแคมป์อยู่บริเวณนั้น แต่เมื่อได้สอบถามจึงทราบว่าเขาไม่ใช่ของใครเลย เป็นเพียงหมาจรที่เลือกจะอาศัยอยู่ร่วมกับผู้คนในพื้นที่มหาวิทยาลัยอย่างเงียบๆ กระทั่งวันที่แคมป์ก่อสร้างย้ายออกไป อดัมก็ยังคงอยู่ เหมือนกับว่าพื้นที่แห่งนี้ได้กลายเป็นบ้านของเขาไปแล้วโดยไม่ต้องมีเจ้าของ

วันหนึ่งขณะยืนอยู่ด้านหลังหอสมุด ดิฉันเห็นหมาดำตัวนี้เดินผ่านมา ไม่แน่ใจว่าใช่หรือไม่ จึงได้ลองตะโกนเรียกชื่อ “อดัม” อย่างไม่คาดหวังอะไร แต่สิ่งที่เกิดขึ้นกลับทำให้ตกใจในทันที จากหมาดำที่เคยดูดุและห่างเหิน เขาวิ่งตรงเข้ามาหาอย่างถาโถม ราวกับจำกันได้เหมือนเพื่อนเก่าที่ไม่ได้พบกันนานแสนนาน แววตาที่เคยแข็งกร้าวกลับเต็มไปด้วยความสนิทสนมคุ้นเคย ตั้งแต่นั้นมาอดัมก็เริ่มปรากฏตัวอยู่แถวหอสมุดเสมอ บางวันนอนเฝ้าหน้าตึก บางวันเดินเล่นด้านข้าง หรือบางครั้งก็แอบมานั่ง/มานอนเงียบๆ ด้านหลังราวกับเป็นสมาชิกอีกคนของหอสมุดแห่งนี้

Read more

ปรับภูมิทัศน์ ปรับใจ สู่ Green Office and Green Library อย่างยั่งยืน

ในปีพุทธศักราช 2569 สำนักหอสมุดกลาง มหาวิทยาลัยศิลปากร ได้เข้ารับการประเมินห้องสมุดสีเขียว (Green Library) และสำนักงานสีเขียว (Green Office) ซึ่งเป็นการขับเคลื่อนองค์กรสู่การบริหารจัดการที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมอย่างเป็นระบบและยั่งยืน ดิฉันในฐานะบุคลากรของหอสมุดพระราชวังสนามจันทร์ และเป็นส่วนหนึ่งของคณะกรรมการหมวด 5 ด้านสภาพแวดล้อมและความปลอดภัย ได้มีโอกาสร่วมดำเนินงานกับท่านประธานและคณะกรรมการทุกท่านในการวางแผนและพัฒนาสภาพแวดล้อมของสำนักงานให้สอดคล้องกับเกณฑ์การประเมิน โดยเฉพาะข้อ 5.4 ด้านความน่าอยู่ของสำนักงาน ซึ่งมุ่งเน้นการวางแผน การดูแลบำรุงรักษาพื้นที่สีเขียว พื้นที่พักผ่อน พื้นที่ส่วนกลาง และพื้นที่ปฏิบัติงาน ให้มีความสะอาด เป็นระเบียบ ปลอดภัย และเอื้อต่อการทำงานและการเรียนรู้ของผู้ใช้บริการและบุคลากร

Read more

การนำน้ำจากท่อน้ำทิ้งของเครื่องปรับอากาศกลับมาใช้ประโยชน์: การจัดการทรัพยากรอย่างยั่งยืนของห้องสมุดสีเขียว

การเผชิญกับปัญหาการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ การขาดแคลนทรัพยากรธรรมชาติ และการใช้พลังงานอย่างไม่ยั่งยืน องค์กรต่าง ๆ โดยเฉพาะสถาบันการศึกษาและห้องสมุด จำเป็นต้องปรับบทบาทจากการเป็นเพียงแหล่งเรียนรู้ไปสู่การเป็นต้นแบบด้านการจัดการทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพ แนวคิด “ห้องสมุดสีเขียว” (Green Library) จึงได้รับการส่งเสริมอย่างต่อเนื่อง เนื่องจากเป็นการบูรณาการการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมเข้ากับภารกิจหลักของห้องสมุดอย่างเป็นรูปธรรม

หนึ่งในแนวทางที่สามารถดำเนินการได้จริงและเห็นผลชัดเจน คือ การใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า ลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม เช่น การนำน้ำจากท่อน้ำทิ้งของเครื่องปรับอากาศกลับมาใช้ประโยชน์ ซึ่งถือเป็นทรัพยากรหมุนเวียนที่เกิดจากการใช้งานประจำวัน โดยเฉพาะในประเทศเขตร้อนอย่างประเทศไทยที่มีการใช้เครื่องปรับอากาศอย่างแพร่หลาย น้ำจากเครื่องปรับอากาศเกิดจากกระบวนการควบแน่นของไอน้ำในอากาศ จึงมีลักษณะเป็นน้ำใส มีปริมาณแร่ธาตุละลายต่ำ และมีความสะอาดในระดับหนึ่ง หากมีการจัดการที่เหมาะสมก็สามารถนำกลับมาใช้ประโยชน์ได้

Read more

“ทำไมยังต้องติดบัตรกำหนดส่งหนังสืออยู่”

เป็นคำถามที่หลายคนสงสัย โดยเฉพาะในยุคที่ห้องสมุดมีระบบยืม-คืนอัตโนมัติอย่าง (Self-Check) ซึ่งสามารถพิมพ์ใบสลิปแจ้งวันกำหนดส่ง หรือส่งข้อมูลไปยังอีเมลของผู้ใช้บริการได้โดยตรง จึงดูเหมือนว่า “บัตรกำหนดส่ง” ที่ติดอยู่ด้านหลังหนังสืออาจไม่จำเป็นอีกต่อไป อย่างไรก็ตามในทางปฏิบัติบัตรกำหนดส่งยังคงมีบทบาทสำคัญและเป็นเครื่องมือสนับสนุนการทำงานของห้องสมุดได้อย่างมีประสิทธิภาพ

งานจัดการทรัพยากรสารสนเทศของห้องสมุดมีหน้าที่รับผิดชอบในการเตรียมความพร้อมของหนังสือก่อนและหลังออกให้บริการซึ่งรวมถึงการดูแลสภาพตัวเล่มและข้อมูลประกอบต่าง ๆ บัตรกำหนดส่งจึงเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการนี้ เพราะช่วยให้การดำเนินงานเป็นไปอย่างต่อเนื่อง แม้ในสถานการณ์ที่ระบบอัตโนมัติไม่สามารถใช้งานได้ เช่น ระบบขัดข้อง ไฟฟ้าดับ หรือกรณีที่ต้องให้บริการยืม-คืนผ่านเจ้าหน้าที่โดยตรงห้องสมุดก็ยังสามารถประทับวันกำหนดส่งลงบนบัตรเพื่อให้ผู้ใช้ทราบข้อมูลอย่างชัดเจนโดยไม่ต้องพึ่งพาเทคโนโลยีเพียงอย่างเดียว

นอกจากนี้ ยังมีกรณีการยืมหนังสือตลอดภาคการศึกษา หรือการยืมระหว่างห้องสมุด ที่ต้องมีการตรวจสอบข้อมูลหลายขั้นตอน บัตรกำหนดส่งจึงช่วยให้เจ้าหน้าที่สามารถตรวจสอบสถานะหนังสือได้สะดวก รวดเร็ว และลดความคลาดเคลื่อนในการสื่อสาร อีกทั้งยังสามารถใช้เป็นพื้นที่สำหรับประทับตราหรือเขียนหมายเหตุสั้นๆ เพื่อแจ้งข้อมูลสำคัญแก่เจ้าหน้าที่ท่านอื่น เช่น หนังสือมีคราบเปื้อน เปียกน้ำ หรือชำรุดบางส่วน การบันทึกข้อมูลลงบนบัตรแทนการเขียนลงบนตัวเล่มโดยตรง ช่วยรักษาความสะอาดและภาพลักษณ์ที่ดีของหนังสือ ทำให้ยังดูน่าใช้งานและเป็นระเบียบเรียบร้อย

Read more

หนังสือมุม Sanam Small Green

หอสมุดพระราชวังสนามจันทร์ มีการจัดหนังสือมุม Sanam Small Green ประชาสัมพันธ์ไว้ที่ ชั้น 1 อาคารหอสมุดฯ (อยู่ด้านซ้ายมือทางไปอาคารหม่อมหลวงปิ่น มาลากุล) ซึ่งทำการเปลี่ยนตัวเล่มหนังสือที่จัดแสดงในแต่ละด้าน ทุก ๆ เดือน  โดยมีคุณมาฆพร  และคณะทำงาน การจัดการทรัพยากรสารสนเทศและการให้บริการห้องสมุดสีเขียว (หมวดที่ 3) เป็นผู้ดูแล

หอสมุดฯ มีหนังสือที่เกี่ยวกับ GREEN ทั้งภาษาไทยและภาษาต่างประเทศ  หนังสือที่นำมาจัดแสดงแบ่งออกเป็น 5 ด้าน ดังนี้

Read more