ในที่นี้ดิฉันขอกล่าวถึงธุรกิจออนไลน์ ผ่านช่องทางเฟสบุ๊ค ปัจจุบันวิวัฒนาการทางการตลาดเปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็วตามยุคสมัยและเทคโนโลยีการสื่อสารที่เปลี่ยนแปลงไป ปัจจุบันเรามักจะเห็นธุรกิจซื้อขายแบบออนไลน์ ซึ่งตัวดิฉันเองก็มีงานอดิเรกทำในวันหยุดเสาร์-อาทิตย์ คือ ธุรกิจเสื้อผ้าเด็ก และต่อมาได้เห็นการซื้อผ่านช่องทาง Social Online ในที่นี้หมายถึงเฟสบุ๊ค จึงได้ทดลองฝึกประสบการณ์ใหม่กับธุรกิจออนไลน์แบบงูๆ ปลา ๆ ด้วยตนเองตั้งแต่ปี พ.ศ. 2555 ด้วยการสมัคร email สมัครสมาชิกเฟสบุ๊ค และเริ่มต้นจากการขายปลีกกับกลุ่มคนซื้อหรือผู้บริโภคทั่ว ๆ ไป เนื่องจากมีลูกค้าสอบถามมากมายเกี่ยวกับการขายส่ง ต่อมาดิฉันจึงได้ขยายธุรกิจมาเป็นทั้งการขายปลีกและขายส่ง อาจมีผลมาจากกลยุทธ์ในการตั้งชื่อเฟสบุ๊คที่มีคำว่า “ร้านขายปลีก-ส่ง” จึงมีการสอบถามเข้ามามากมาย ดังนั้น การตั้งชื่อเฟสบุ๊คก็สำคัญ ตั้งชื่อให้สื่อกับความต้องการของลูกค้า ไม่ใช่ตั้งชื่อให้ผู้ขายรู้ฝ่ายเดียว แต่ลูกค้าไม่รู้ด้วยว่าเป็นชื่อของอะไร เช่น การใช้ชื่อเฉพาะ ศัพท์เฉพาะ คำย่อเฉพาะ เป็นต้น 🙄
ในการทำธุรกิจออนไลน์นี้ ลูกค้าที่ดิฉันพบส่วนใหญ่มักจะเป็นแม่บ้าน คุณแม่ที่ลาคลอดบุตร ผู้ที่ประกอบธุรกิจส่วนตัวอยู่กับบ้าน ร้านค้า เป็นต้น และเป็นลูกค้าในสังคมในระดับปานกลางถึงสูง เนื่องจากระดับรากหญ้าไม่สามารถเข้าถึงสื่อและเทคโนโลยีได้สะดวกนัก และเมื่อมีการตกลงซื้อขายกันเป็นที่เรียบร้อยแล้วก็จะต้องมีการโอนเงิน ซึ่งบางร้านก็จะต้องโอนทันที บางร้านก็จะให้โอนภายในกี่วันตามข้อตกลง ดังนั้น เพื่อเป็นการเตรียมความพร้อมในการโอนเงิน ลูกค้าส่วนใหญ่จึงเลือกที่จะทำธุรกรรมออนไลน์กับธนาคารไว้ด้วย (e-banking) ไม่ว่าจะทำบนเครื่องคอมฯ หรือโทรศัพท์มือถือก็ตาม ล้วนทำให้ลูกค้าพร้อมโอนได้ทันทีทุกที่ทุกเวลา เนื่องจากบางครั้งมีการแข่งกันเกี่ยวกับการโอน เช่น ใครจองก่อนแต่ไม่โอนก็ถูกตัดสิทธิ์ เป็นต้น
ในอดีตไม่มีการสร้างกลุ่มในการซื้อขาย เราต้องหา add เพื่อนเอง การหาเพื่อน add ได้มากขึ้นเท่าใด นั่นหมายความว่าสินค้าเราจะขายได้มากขึ้นเท่านั้น แต่ก็มีข้อจำกัดในการ add เพื่อนจำนวนมาก ๆ ของเฟสบุ๊ค คือ จะถูกแจ้งเตือนพฤติกรรมที่ผิดปกติและอาจถูกล็อคการใช้งาน ฯลฯ แต่ในยุคปัจจุบันได้มีผู้สร้างกลุ่่ม/ชมรม/ตลาดนัดเฉพาะขึ้นมากมาย เพื่อเป็นการรวบรวมกลุ่มคนที่มีความคิดเห็นตรงกัน ในเรื่องเดียวกัน ให้มารวมกัน เช่น ชมรมคนรักสุนัข ชมรมคนรักแมว ตลาดนัดของเก่า ชมรมตลาดเปิดท้ายขายของ เป็นต้น เพื่อเป็นการอำนวยความสะดวกสำหรับธุริกิจซื้อ-ขาย แลก-เปลี่ยน สินค้นออนไลน์
การแข่งขันของธุรกิจออนไลน์ในปัจจุบันค่อนข้างสูง เนื่องจากพบว่าจากลูกค้าหันมาเป็นแม่ค้ากันหมด จึงมีการแข่งขันกันในเรื่องราคากันมากมาย บางครั้งผู้ผลิตพบผู้ซื้อโดยตรง ไม่ผ่านคนกลาง เพราะมี social media เป็นสื่อกลาง และผู้ขายบางรายก็ซื้อขายแบบตัดราคากัน ซึ่งผู้ขายก็ต้องปรับกลยุทธ์ต่าง ๆ เพื่อสร้างความน่าสนใจในสินค้า เช่น การถ่ายภาพ การโพสต์รายละเอียดสินค้า การจัดโปรโมชั่น เป็นต้น นอกจากนี้ การอำนวยความสะดวกให้ลูกค้าเกี่ยวกับการชำระเงินมีมากมายเพื่อให้ลูกค้าประหยัดเงินค่าธรรมเนียมการโอน เช่น การเปิดบัญชีธนาคารไว้หลากหลายธนาคาร การเพิ่มช่องทางการโอนเงิน เช่น บริการเติมเงินออนไลน์ ในกรณีค่าสินค้าไม่มากนัก เนื่องจากลูกค้ามีอยู่ทั่วประเทศ ใกล้/ไกลความเจริญแตกต่างกัน บางรายซื้อสลิปเติมเงินออนไลน์ แล้วถ่ายรูปโพสต์แจ้งเรา บางรายเติมเงินมือถือออนไลน์ มากมายวิธีที่จะทำให้ลูกค้าสะดวกมากที่สุด
จะเห็นได้ว่า ธุรกิจออนไลน์ สะดวก สบาย ใคร ๆ ก็สามารถทำได้ หากมีเครื่องมือสื่อสาร/คอมพิวเตอร์+อินเทอร์เน็ต โดยไม่ต้องมีหน้าร้าน ไม่ต้องใช้แรงงาน บางครั้งไม่ต้องกักตุนสินค้า ไม่ต้องจับต้องเงิน เงินก็จะไหลเข้ามาทางออนไลน์เช่นกัน แต่อย่างไรก็ตามเหรียญยังมี 2 ด้าน ธุรกิจอนนไลน์ก็เช่นกัน มีทั้งข้อดีและข้อเสีย ซึ่งทั้งผู้ขายและผู้ซื้อพึงต้องระมัดระวัง โดยจะขอกล่าวในตอนต่อไป
