พันธนาการ

 
คนเราถูกพันธนาการด้วยความคิด … เซ็นกล่าวไว้อย่างนั้น  ความคิดของเราหมุนอยู่ในหัวตลอดเวลา
ไม่หยุดแม้แต่วินาทีเดียว ไม่มีเวลาว่าง แล้วชีวิตที่หลุดออกจากความคิดนั้นคืออะไร ความว่างขณะนั้นคืออะไร
ความคิดนี้รวดเร็ว ไม่ต้องใช้เวลาเลย ความคิดที่เ็ร็วนี้ ถ้าเอามาแยกย่อยดู เหมือนส่องด้วยแว่นขยาย
จะทำให้เราเข้าใจได้ว่า มาจากการเกิดผัสสะ นำสู่เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ และทุกข์ในที่สุด
ถ้าศึกษาเรื่องนี้ เราจะเข้าใจตัวเรา เข้าใจว่าความสุข ความทุกข์ เกิดขึ้นอย่างไร
สิ่งสำคัญในเรื่องนี้คือ รู้จักและดูใจของเรา