เราจะติดปากว่า “หนังใหญ่วัดขนอน” แต่ที่วัดป้ายบอกว่า “วัดขนอนหนังใหญ่” อยู่โพธาราม ราชบุรี ใกล้บ้านเรานี่เอง ก็คงอยู่ที่เราตั้งเป้าหมายว่าจะไป “วัด” หรือจะไปดู “หนังใหญ่” กระมัง
จังหวัดราชบุรี มีอะไรดี้ดีที่เราชอบดูมากมาย เกาหัวแกรกๆ ว่าทำไมจังหวัดเราไม่มี เพื่อนปลอบใจว่าจังหวัดเธอก็มีของรับทานไง เจ็ดวันเจ็ดคืนของอร่อยก็ยังไม่ครบ … อ่ะนะ มันตั้งมีอะไรดีสักอย่างสิน่า
สหายแถวราชบุรีชอบส่งข่าวว่าที่นี่น ที่นี่ มีงาน ส่วนดิฉันก็ตะลอนๆ ตามไปดูทุกที่ เพราะไม่อยากพลาดโอกาสดีๆ ไปทุกที่ที่สามารถไปได้ สหายบอกว่าอีกไม่นานจะมีตลาดน้ำฮิปๆ เพิ่มอีกแห่งแล้ว ขาเที่ยวอย่างเราติดตามต่อไป
ช่วงสงกรานต์วันหยุดแบบนี้ หลายพื้นมักมีกิจกรรมพื้นบ้านแอบแฝงอยู่ ในขณะที่เราต้องมีภารกิจเพื่อครอบครัว จึงต้องจัดสรรปันส่วนเวลาลงตัวแบบพอดิบพอดี บ่ายวันที่ 13 เมษายน เราจึงตั้งใจไปงาน หนังใหญ่วัดขนอน ที่จัดกันทุกปี๊ทุกปี แต่เวลามักไม่ลงตัวจึงไม่ค่อยได้ไป
หนังใหญ่สัมผัสจริงๆ ครั้งแรกในงานของรายการทุ่งแสงตะวันที่ไปจัดงานคอนเสิร์ตที่นั่น เมื่อ 10 กว่าปีก่อน เรื่องนี้เคยโม้ไว้ในคอมเมนท์ที่ https://snc.lib.su.ac.th/snclibblog/?p=10836
มีโอกาสได้ดูอีกครั้งแบบใกล้ชิดในคราวที่ สถาบันวิจัยและพัฒนามหาวิทยาลัยศิลปากรร่วมกับ เครือข่ายวิจัยอุดมศึกษาภาคกลางตอนล่าง สำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา (สกอ.) โดยกำหนดจัดการประชุมวิชาการและเสนอผลงานวิจัย/สร้างสรรค์ ศิลปากรวิจัย ครั้งที่ 4 “บูรณาการศาสตร์และศิลป์ คือ ศิลปากร” ในวันที่ 19-21 มกราคม 2554 ณ ศูนย์ศิลปวัฒนธรรมเฉลิมพระเกียรติ ๖รอบพระชนมพรรษา มหาวิทยาลัยศิลปากร วิทยาเขตพระราชวังสนามจันทร์ โดยแสดงในวันที่ 19 จำได้ว่ายังพาลูกๆ ไปดู แบบตบยุงไป ดูไป หัวเราะไป และเสียดายว่าไฉนคนจึงไปดูกันน้อย ส่วนเนื้อหาและลีลาเป็นอย่างไร สถาบันวิจัยและพัฒนาได้นำขึ้นให้ได้ชมกันแล้วในยูทูบ ซึ่งมีทั้งหมด 4 ตอน และเรื่องราวของหนังใหญ่วัดขนอน ก็วูบวาบไปตามยุคสมัย ตามใจของคนและของนักวิชาการ ส่วนการดำรงอยู่คงต้องขึ้นกับเจ้าของที่มีทั้งวัดและคนในชุมชน ที่นี่ในชีวิตปกติเราก้เข้าไปดูได้ที่พิพิธภัณฑ์ได้
ในการแถลงข่าวของการจัดงานเทศกาลหนังใหญ่วัดขนอน ครั้งที่ 8 รับวันสงกรานต์ ประจำปี 2556ครั้งนี้ถือเป็นงานประจำปี พระครูพิทักษ์ศิลปาคม (นุชิต วชิรวุฑฺโฒ) เจ้าอาวาสวัดขนอน อำเภอโพธาราม จังหวัดราชบุรี ผู้สืบสานหนังใหญ่วัดขนอน กล่าวว่า สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯสยามบรมราชกุมารี องค์อุปถัมภ์มรดกไทยทรงเห็นคุณค่าในการแสดง และศิลปะหนังใหญ่ ทรงมีพระราชดำริให้ทางวัดช่วยอนุรักษ์หนังใหญ่ทั้ง 313 ตัว และจัดทำหนังใหญ่ชุดใหม่ขึ้น โดยมี มหาวิทยาลัยศิลปากรเป็นผู้สนองพระราชดำริสร้างหนังใหญ่ชุดใหม่แทนและทรงพระราชทานให้ วัดขนอนสามารถนำไปใช้ในการแสดงต่อไป ทางวัดได้ร่วมกับประชาชน หน่วยงานภาครัฐและเอกชนจังหวัดราชบุรีได้ช่วยกันฟื้นฟู ในการนำ “หนังใหญ่วัดขนอน” ไปแสดงเผยแผ่ยังที่ต่างๆทั้งในประเทศและต่างประเทศมาแล้วหลายครั้ง (http://pr.prd.go.th/ratchaburi/ewt_news.php?nid=3384)
วันก่อนไปซื้อหนังสือชี้ชวนกันดูหนังสือเรื่อง หนังใหญ่วัดบ้านดอน จ.ระยอง ที่หน้าตาคล้ายๆ กับที่นี่ สหายที่นั่นบอกว่าต่างกันที่ลีลาการเชิด มีงานเหมือนกันคือวันที่ 15 เมษายน แต่คนละทิศกัน ปีหน้ากะว่าจะไปลองชม
เผากะลาด้านหลังจอ เพื่อให้เกิดแสง จะได้เชิดหนังใหญ่
ในงานคนเยอะมากมีกิจกรรมมากมาย เป็นที่สนุกสนานของเด็กๆ ที่สำคัญคือได้ไปพบกับมิตรสหาย ที่บังเอิญไปพบกัน มีมิตรสหายหลายท่านมีส่วนในการจัดทำกิจกรรมครั้งนี้ จึงได้ฟังเรื่องเล่ามากมายที่หาไม่ได้ในเอกสารทุกประเภท
หุ่นกระบอก
หัดตอกหนังกับคุณยาย ทำจนสำเร็จได้มาหนุมานมาหนึ่งตัว
ระบายสี “วิรุฬห์จำบัง”
ของเล่น
ส่วนรูปสุดท้ายเป็นพวงมโหตรสีสดใส เร่เข้าไปดูพบว่าตัดจากผ้า ตั้งใจว่าจะให้ชาวคณะลองทำ เผื่อไว้ใช้ตอนงานบุ๊คแฟร์ปีหน้า เพราะสีสันเจิดจ้า ถูกใจยิ่งนัก และคิดว่าจะนำมาใช้ได้อีก ….
งานนี้ครูหนุ่ย ที่เราเคยเชิญมาเป็นวิทยากรค่ายเด็กฯ ของเรา เมื่อหลายปีก่อน มาเป็นพิธีกรในงานด้วย
เนอะโลกกลมๆ ของคนหน้ากลมๆแบบดิฉัน และปีหน้าหากไม่ได้เดินทางไปไหนไกลๆ ก็ลองไปดูกันจ้า
