พระร่วงโรจนฤทธิ์ฯ

ไหนๆ ตอนนี้คนนครปฐมก็พูดถึงเรื่องจะเสนอองค์พระปฐมเจดีย์ขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลก ส่วนใครจะเห็นด้วยหรือไม่เห็นด้วยกับเรื่องนี้ก็ตาม คงเป็นเรื่องของกระบวนการและขั้นตอนของผู้หลักผู้ใหญ่กันต่อไป
แต่สิ่งหนึ่งที่เราเห็นกันคุ้นตา เมื่อผ่านด้านหน้าองค์พระปฐมเจดีย์คือ พระพุทธรูปซึ่งประดิษฐานอยู่ทางพระวิหารด้านทิศเหนือขององค์พระปฐมเจดีย์ มานานเกือบ 100 ปี หรือที่เรารู้จักกันในนาม “พระร่วงโรจนฤทธิ์ฯ”
พระร่วงโรจนฤทธิ์ฯ เป็นพระพุทธรูปที่สร้างขึ้นในสมัยสุโขทัย ซึ่งเมื่อพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 6) ขณะดำรงพระอิสริยยศเป็นสมเด็จพระยุพราช ได้เสด็จประพาสหัวเมืองเหนือ และทอดพระเนตรเห็นพระพุทธรูปโบราณองค์หนึ่งที่เมืองศรีสัชนาลัย จังหวัดสุโขทัย ประกอบด้วยพุทธลักษณะงดงาม องค์พระชำรุดเสียหายมาก ยังเหลืออยู่แต่พระเศียร กับพระหัตถ์ข้างหนึ่ง พระองค์จึงโปรดเกล้าให้อัญเชิญลงมาที่กรุงเทพฯ
เมื่อพระองค์เสด็จขึ้นครองราชสมบัติแล้ว ได้โปรดเกล้าฯ ให้จัดการพระราชพิธีสถาปนาองค์พระพุทธรูป เมื่อวันที่ 30 ธันวาคม 2456 ณ วัดพระเชตุ พนวิมลมังคลาราม กรุงเทพฯ โดยมีผู้ออกแบบ คือ กรมหลวงนเรศร์วรฤทธิ์ (พระองค์เจ้ากฤษฎาภินิหาร) แล้วอัญเชิญมาประดิษฐานไว้ที่พระวิหารด้านทิศเหนือขององค์พระปฐมเจดีย์ จังหวัดนครปฐม เมื่อปีพ.ศ. 2458 และทรงถวายนามพระพุทธรูปองค์นี้ว่า “พระร่วงโรจนฤทธิ์ ศรีอินทราทิตย์ธรรโมภาส มหาวชิราวุธราชปูชนียบพิตร”
พระร่วงโรจนฤทธิ์ มีความสูง 7.42 เมตร เป็นพระพุทธรูปปางห้ามญาติ ประทับยืนอยู่บนฐาน โลหะทองเหลืองลายบัวคว่ำบัวหงาย ห้อยพระหัตถ์ซ้ายลงข้างพระวรกาย แบฝ่าพระหัตถ์ขวายกตั้งขึ้น ยื่นออกไปข้างหน้าระดับพระอุระ เป็นกิริยาห้าม ห่มจีวรบางคลุมแนบติดพระวรกาย บ่ายพระพักตร์สู่ทิศเหนือ และพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวยังได้โปรดเกล้าฯ ให้บรรจุพระบรมราชสรีรางคารของพระองค์ไว้ที่ฐานปัทม์องค์พระร่วงโรจนฤทธิ์ฯ ด้วย
นอกจากนี้ ยังมีความเชื่อกันว่า พระร่วงโรจนฤทธิ์ฯ ชอบลูกปืน เวลาแก้บนจะแก้บนด้วยการยิงปืน แต่ต่อมาการยิงปืนเป็นเรื่องผิดกฎหมาย จึงใช้วิธีจุดประทัดแทน และตามความเชื่อของชาวบ้าน ของโปรดของพระร่วงโรจนฤทธิ์ฯ คือ ไข่ต้ม และต้องไข่ต้มชุบสีแดงที่เปลือกไข่ (รู้สึกพวกเราจะได้อานิสงส์กินไข่ต้ม เวลาเพื่อนพ้องน้องพี่ไปบนพระร่วงโรจนฤทธิ์ ให้ลูกสอบเข้าโรงเรียนสาธิตฯ ได้) …