จากการเรียนออนไลน์วิชาหนังสือราชการและหนังสือติดต่อราชการ
หนังสือราชการ คือ เอกสารที่เป็นหลักฐานในราชการมี 6 ชนิด ได้แก่
1.หนังสือภายนอก
2.หนังสือภายใน
3.หนังสือประทับตรา
4.หนังสือสั่งการ แบ่งเป็น 3 ประเภทคือ คำสั่ง ระเบียบ ข้อบังคับ
5.หนังสือประชาสัมพันธ์ แบ่งเป็น 3 ประเภท คือประกาศ แถลงการณ์ ข่าว
6.หนังสือที่เจ้าหน้าที่ทำขึ้น หรือรับไว้เป็นหลักฐานในราชการ มี 4 ชนิดคือ หนังสือรับรอง รายงานการประชุม บันทึก และหนังสืออื่น
หนังสือติดต่อราชการ ได้แก่ หนังสือภายนอก หนังสือภายใน และหนังสือประทับตรา
หนังสือภายนอก
– ติดต่อราชการอย่างเป็นพิธี
– ติดต่อระหว่างส่วนราชการกับส่วนราชการ
– ติดต่อระหว่างส่วนราชการกับหน่วยงานเอกชน
– ติดต่อระหว่างส่วนราชการกับบุคคลภายนอก
ผู้ลงนาม หัวหน้าส่วนราชการ เช่น ปลัดกระทรวง อธิบดี ผู้ว่าราชการจังหวัด
หนังสือภายนอกเขียนในกระดาษตราครุฑ
หนังสือภายใน
– คือหนังสือติดต่อราชการที่เป็นแบบพิธีน้อยกว่าหนังสือภายนอก
– เป็นหนังสือติดต่อภายในกระทรวง ทบวง หรือจังหวัดเดียวกัน
ผู้ลงนาม หัวหน้าส่วนราชการที่เป็นเจ้าของหนังสือ
หัวหน้าฝ่าย ผู้อำนวยการกอง อธิบดี ผู้ว่าราชการจังหวัด
หนังสือภายในเขียนในกระดาษบันทึกข้อความ
หนังสือประทับตรา คือหนังสือที่ใช้การประทับตราแทนการลงชื่อของหัวหน้าส่วนราชการระดับกรมขึ้นไปโดยหัวหน้าส่วนราชการระดับกองหรือผู้ที่ได้รับมอบหมายจากหัวหน้าส่วนราชการระดับกรมขึ้นไปเป็นผู้รับผิดชอบ ลงชื่อย่อกำกับตรา
หนังสือประทับตรา ให้ใช้ได้ทั้งระหว่างส่วนราชการ กับส่วนราชการ และระหว่างส่วนราชการกับบุคคลภายนอก เฉพาะกรณีที่ไม่ใช่เรื่องสำคัญ ได้แก่
1. การขอรายละเอียดเพิ่มเติม
2. การส่งสำเนาหนังสือ สิ่งของ เอกสาร
3. การตอบรับทราบที่ไม่เกี่ยวกับราชการสำคัญ หรือการเงิน
4. การแจ้งผลงานที่ได้ดำเนินการไปแล้ว ให้ส่วนราชที่เกี่ยวข้องทราบ
5. การเตือนเรื่องที่ค้างส่ง
6. เรื่องซึ่งหัวหน้าส่วนราชการระดับกรมขึ้นไปกำหนดโดยทำเป็นคำสั่ง ให้ใช้หนังสือประทับตรา.
ผู้ลงนาม
– มีตราประทับส่วนราชการแทนการลงชื่อของหัวหน้าส่วนราชการระดับกรมขึ้นไป
– หัวหน้าส่วนราชการระดับกอง หรือผู้อำนวยการกอง หรือผู้ได้รับมอบหมายจากหัวหน้าส่วนราชการระดับกรมขึ้นไปเป็นผู้ลงชื่อย่อกำกับ
หนังสือประทับตราเขียนในกระดาษตราครุฑ
หนังสือสั่งการ
หนังสือสั่งการมี 3 ชนิดได้แก่ 1. คำสั่ง 2. ระเบียบ 3. ข้อบังคับ
1.คำสั่ง
การใช้ผู้บังคับบัญชาสั่งการให้ปฏิบัติโดยชอบด้วยกฎหมาย
ผู้ลงนาม คือผู้ออกคำสั่ง
คำสั่งใช้กระดาษตราครุฑ
2. ระเบียบ
การใช้ ผู้มีอำนาจได้กำหนดให้ถือปฏิบัติเป็นหลักปฏิบัติโดยอาศัยกฎหมายหรือไม่ก็ได้
ผู้ลงนาม ผู้ออกคำสั่ง
ระเบียบใช้กระดาษตราครุฑ
3. ข้อบังคับ
การใช้ ผู้มีอำนาจกำหนดให้ใช้โดยอาศัยอำนาจของกฎหมายที่บัญญัติให้กระทำได้ไว้
ผู้ลงนาม ผู้ออกข้อบังคับ
ข้อบังคับใช้กระดาษตราครุฑ
หนังสือประชาสัมพันธ์
หนังสือประชาสัมพันธ์ มี 3 ชนิด ได้แก่ 1.ประกาศ 2. แถลงการณ์ 3. ข่าว
1.ประกาศ การใช้ ส่วนราชการแจ้งให้ทราบ หรือแนะแนวทางปฏิบัติ
ผู้ลงนาม คือผู้ออกประกาศ ประกาศใช้กระดาษตราครุฑ
2.แถลงการณ์ การใช้ส่วนราชการแจ้งเพื่อความเข้าใจหรือในกิจกรรมของทางราชการ
ผู้ลงนามส่วนราชการที่ออกแถลงการณ์ แถลงการณ์ใช้กระดาษตราครุฑ
3. ข่าว การใช้ ส่วนราชการเผยแพร่ให้ทราบ
ผู้ลงนาม ส่วนราชการที่ออกข่าว ข่าวใช้กระดาษธรรมดา
หนังสือที่เจ้าหน้าที่ทำขึ้นหรือรับไว้เป็นหลักฐานในราชการ ได้แก่
1.หนังสือรับรอง การใช้ ใช้รับรองแก่บุคคล นิติบุคคล หรือหน่วยงานให้ปรากฏแก่บุคคลทั่วไป
หนังสือรับรองใช้กระดาษตราครุฑ
2. รายงานการประชุม การใช้ บันทึกความเห็นของผู้มาประชุมและมติของที่ประชุมเป็นหลักฐาน
รายงานประชุมใช้กระดาษตราครุฑ
3.บันทึก การใช้ผู้ใต้บังคับบัญชาเสนอต่อผู้บังคับบัญชา หรือผู้บังคับบัญชาสั่งการผู้ใต้บังคับบัญชาหรือเจ้าหน้าที่หรือหน่วยงานต่ำกว่ากรมติดต่อกัน
ผู้ลงนาม ผู้ทำบันทึก บันทึกใช้กระดาษบันทึกข้อความ หรือกระดาษบันทึกที่แต่ละกรมทำขึ้น
4. หนังสืออื่น การใช้ เอกสารอื่นที่เจ้าหน้าที่ หรือส่วนราชการทำขึ้นเพื่อเป็นหลักฐานในราชการการ เช่น ภาพถ่าย ฟิล์ม แผนที่ แผนผัง คำร้อง โฉนด แถบบันทึกฯลฯหนังสือของบุคคลภายนอกที่ยื่นต่อเจ้าหน้าที่และเจ้าหน้าที่ได้รับเข้าทะเบียนรับหนังสือของทางราชการแล้ว 🙄