หลายวันมานี่ เราคงจะเห็นว่าที่หน้าจอ OPAC ของสำนักหอสมุดกลาง มีแถบสี่เหลี่ยม หน้าตาแปลกๆ มาปรากฎอยู่ทางด้านขวามือของหน้าจอ แล้วพวกเรารู้หรือเปล่าว่า “มันคืออะไร”
เจ้าแถบสี่เหลี่ยมที่เราเห็นนี้เรียกว่า QR Code (Quick Response Code) หรือเรียกอีกอย่างว่า 2D Barcode (Two-Dimensional Bar Code) เป็นรูปแบบบาร์โค้ดแบบ 2 มิติ ซึ่งคิดค้นโดยบริษัท Denso-Wave และใช้งานกันมานานกว่า 15 ปีแล้ว แต่ในประเทศไทยเพิ่งเคยเห็นและรู้จักกันไม่นาน
QR Code ก็คือ Barcode ประเภทหนึ่ง ที่บรรจุอักขระได้ทั้งข้อความ ตัวเลข และสัญลักษณ์มากกว่า Barcode ปกติ โดยบรรจุได้มากกว่า 4,200 อักขระ และสามารถเก็บข้อมูลได้ 2 ทางคือ แนวตั้งและแนวนอน ซึ่ง Barcode ปกติที่เราเห็นกัน อย่างเช่น Barcode หนังสือ หรือ Barcode บนบัตรนักศึกษา จะเก็บข้อมูลแบบทางเดียว โดยมักจะเป็นแนวนอน
QR Code หรือ 2D Barcode สามารถเก็บข้อมูลต่างๆ ได้ เช่น URL ของเว็บ, เรื่องย่อภาพยนตร์, เรื่องย่อหนังสือ, ข้อมูลแทนนามบัตร และข้อมูลอื่นๆ ที่ต้องการ เป็นต้น
ในวงการห้องสมุดอาจจะนำ QR Code มาประยุกต์ใช้ในเก็บข้อมูลบรรณานุกรมหนังสือ หรือข้อมูลการยืม-คืนหนังสือทดแทนการใช้ RFID ที่มีราคาแพง ก็เป็นได้ การใช้ Barcode ในห้องสมุดจะมีข้อจำกัดตรงที่ Barcode ไม่สามารถบรรจุข้อมูลของหนังสือหรือข้อมูลการยืมคืนได้ ส่วน RFID แม้ว่าจะเก็บข้อมูลหนังสือ และข้อมูลการยืมได้ แต่ RFID มีราคาค่อนข้างสูงมาก
ห้องสมุดที่มีการนำ QR Barcode มาประยุกต์ใช้ เช่น ศูนย์บริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี นำมาประยุกต์ใช้กับงานยืม-คืนหนังสือในห้องสมุดของ ศวท. ซึ่งสามารถนำมาใช้กับการยืม-คืนได้ผลเป็นอย่างดี นอกจากนี้ ศวท. ยังได้พัฒนาต่อโดยการนำข้อมูลทางบรรณานุกรมของหนังสือเล่มนั้น มาบรรจุใน QR Barcode ซึ่งจะทำให้สามารถเห็นหรืออ่านข้อมูลหนังสือได้จากบาร์โคดนั้นเลย โดยที่หนังสือของ ศวท. จะมีการติด QR Barcode 2 ดวง ดวงหนึ่งเพื่อการยืม-คืน อีกดวงหนึ่งเพื่อบรรจุข้อมูลทางบรรณานุกรมของหนังสือ
ตัวอย่าง QR Code หรือ 2D Barcode ที่เห็นนี้ มีรายละเอียดของข้อมูลคือ
ภูมิชาย บุญสินสุข. ศัพท์หมู. กรุงเทพฯ : อะบุ๊ก, 2553. (PE 1460 ภ76 2553) เป็นหนังสือที่นำเอาคำศัพท์ง่าย ๆ ที่น่ารู้ และถูกนำมาใช้เป็นสำนวน หรือคำแสลง แล้วใช้ในการพูดคุยกัน คล้ายกับ idiom
วิธีการอ่านเจ้า QR Code หรือ 2D Barcode ที่เห็น ก็เพียงแค่ใช้โทรศัพท์มือถือถ่ายภาพ QR Code ที่เห็น และนำไปอ่านด้วยโปรแกรมประเภท QR Code reader ก็จะได้รายละเอียดของข้อมูลบน QR Code นั้นๆ ซึ่งในโทรศัพท์มือถือรุ่นใหม่ๆ จะมีโปรแกรมตัวนี้ติดตั้งมาด้วย โดยเฉพาะกับโทรศัพท์ประเภท Smart Phone หรือถ้าไม่มีก็สามารถหา download มาใช้งานได้ด้วย โทรศัพท์มือถือที่รองรับการใช้งาน QR Code เช่น Nokia, Samsung, Sony Ericsson ซึ่งรุ่นที่รองรับการใช้งานสามารถไปดูได้ที่ http://reader.kaywa.com/phones
5 thoughts on “QR Code หรือ 2D Barcode”
Leave a Reply
You must be logged in to post a comment.
ว่าจะเขียนพอดี เด๋วพี่ไปขึ้นใหม่ดีกว่า เม้นท์แล้วคงยาว
ตอนแรกก็คิดว่าเป็นเครื่องหมายอะไรสักอย่าง หน้าตาแปลกๆ
หลายคนคงไม่ทราบว่าคืออะไร ได้แต่สงสัย จึง print ออกมาแล้วส่งฝ่าย/งาน อ่านเพื่อทราบทั่วกัน เป็นการเพิ่มการพัฒนาตนเองอีกทางหนึ่ง นอกจากไขว่คว้าหาด้วยตัวของเขาเองไงคะb55
ญาลองเอามือถือตัวเองไปถ่ายตรงQR CODE แล้วค่ะ ปรากฎว่ามือถือก็รองรับ สามารถอ่านรหัสได้จริงๆด้วย และสิ่งที่เห้นออกมาคือ เว็บOPAC นะเอง ง่ายมากสำหรับการเก็บบันถึง โดยที่เราไม่ต้องใช้กระดากับปากกามาจดจด จำจำ ชื่อเว็บอีกต่อไป และขณะนี้ไม่ว่าจะมองไปทางไหน หรือเข้าใช้งานอะไร ก็จะเห็นเจ้าQR CODE ปรากฎอยู่ข้างๆเสมอเลยค่ะ ใครมีมือถือลองเอาไปทดลองถ่ายดูนะคะ สนุกดีคะ ชอบ
เวลาไปแถวๆ พารากอนจะมีเครื่องหมายนี้อยู่ตามเสา หรือกำแพง ญาลองเอาไปส่องๆ ดูนะ