สำนักหอสมุดกลาง กำหนดให้มีการสัมมนาประจำปีที่บางแสน ในวันที่ 20-21 พฤษภาคม 2553 แต่ด้วยเหตุการณ์ทางการเมืองทำให้ต้องยกเลิก พวกเราจึงเกิดอาการเซ็งแบบฉับพลัน จนมีผู้เสนอว่าจะทำอย่างไรดีที่สุดก็ตกลงกันว่า งานศูนย์ข้อมูลภาคตะวันตกที่มีกิจกรรมต้องไปเก็บข้อมูล ยังมีช่องว่างผ่านตลอด ควรต้องรีบรุดไปปิดช่องว่าง เพราะไหนพวกเราก็เตรียมจัดการกับงาน ประกาศปิดห้องสมุด ขอรถบัสเอาไว้แล้วก็น่าจะใช้โอกาสนี้ เพราะนานที….
การไปหลายๆ คน ทำให้มีมุมมองที่ต่างกัน และที่สำคัญอาจมีคนช่วยไปมองถึงการจัดกิจกรรมหรือความร่วมมือระหว่างชุมชน ซึ่งคนทำงานต้องทำงานอย่างระมัดระวังทั้งในเรื่องของความเคารพสถานที่ ชุมชน และความยั่งยืนให้เกิดขึ้นตามวิสัยหรือตามแนวที่พวกเราถนัด
เป็นเรื่องงานที่ต้องมองกันยาว ขณะเดียวกันก็ไม่ควรหยุดนิ่งที่จะคิด ทั้งเรื่องของข้อมูลที่สร้างขึ้นมาใหม่ที่ไปเชื่อมโยงกับข้อมูลที่มีอยู่ ให้หล่อเลี้ยงเชื่อมโยงสนับสนุนให้เป็นความแข็งแกร่งของชุมชน ทั้งเรื่องการหาผู้มี “แวว” ในที่ทำงานมาช่วยกันคิด
เมื่อได้รับไปเขียว การติดต่อก็เริ่มขึ้นด้วยการใช้เฟสบุ๊คส์ของตลาดเหล่าตั๊กลักเป็นเครื่องมือในการสื่อสาร หลายคนอาจจะเบื่อว่าเฟสบุ๊คส์อีกแล้ว แต่เฟสบุ๊คส์เป็นเพียงเครื่องมือหนึ่งในยุคนี้ ที่ต่อไปก็อาจจะมีอะไรเข้ามาทดแทน การรู้จักและใช้ประโยชน์จากสิ่งเหล่านี้เป็นเรื่องของยุคสมัยไม่ต่างกับหม้อดิน หม้อข้าวสแตนเลส และหม้อหุงข้าวไฟฟ้า
หลังจากที่ติดต่อกันได้แล้ว ได้กำหนดเส้นทางเพื่อทำความรู้จักกับตลาดสามเส้นทางคือ เส้นทางเดินเท้า รถจักรยาน และทางเรือ
ครั้งนี้ตัวเองเลือกรถจักรยาน เนื่องจากทางอื่นไปมาครบหมดแล้ว ท่ามกลางเสียงเชียร์ว่าจะไหวรื้อ … รถจักยานทั้งหมดก็ขอยืมเอาแถวๆ ห้องสมุด มีพี่น้องผู้ชายช่วยกันดูแลความเรียบร้อยตั้งแต่ยก ขน แบก สะระตะแล้วรวมเกือบสิบคัน
อากู๋ตี๋ …ชื่อจริงว่าอะไรไม่เคยจำสักที เพราะเรียกอากู๋ทีไรก็หันมาหาทุกที เป็นผู้นำทางพาสาวน้อยและสาวเหลือน้อย โดยมีน้องกวีคอยระหวังหลัง
อากู๋ ใช้เส้นทางลัดเลาริมสวนไปออกโน่นวัดบางนกแขวก จ. สมุทรสงคราม ที่พวกเราตื่นเต้นกันมาก เพราะถือเป็นการขี่รถจักรยานข้ามจังหวัด
ที่ตลาดน้ำเหล่าตั๊กลักมีสายน้ำ มีเรือ มีฟุตบาทที่เป็นไม้กระดานแผ่นใหญ่ๆ ที่รู้สึกว่าน่านอนมากกว่าเดินย่ำ
ตัวเองเคยไปที่นี่ครั้งแรกเมื่อตอนอยู่ ป.สี่ เพราะมีญาติโกโหติกาทำงานที่วัดสนามไชย แล้วก็ไม่เคยไปอีกเลย กระทั่งทำงาน พอไปแล้วก็งงบอกว่าว่าทำไมไม่เหมือนกับครั้งโน้นที่เราเคยมา แต่ก็ไม่มีใครรู้ ส่วนคุณญาติก็บอกเพียงว่าต้องเดินเข้าไป ก็ไม่รู้ว่าเดินไปตรงไหนและอย่างไร เพราะสำรวจแล้วไม่เห็นจะมีทาง … ดีนะที่ได้คำเฉลยซะก่อนว่าตรงไหนคือตรงไหน
ตลาดตั๊กลักตั้งอยู่ต้นคลองลัดพลี สมัยเก่า อนุสาร อสท.จะถ่ายรูปให้เห็นความเจริญแบบสุดขีดแบบของจริงของตลาดน้ำดำเนินสะดวก ซึ่งภาพนี้ใช้เป็นรูป profile ของตลาดน้ำเหล่าตั๊กลัก
ส่วนความหมายของชื่อหนูเล็กได้เขียนให้อ่านแล้ว…. รวมทั้งอาจารย์ชาลี จากตลาดบางหลวง ผู้สอนภาษาจีนที่คณะศึกษาศาสตร์ ทับแก้ว ก็ได้กรุณามาอธิบายเรื่องภาษาจีน กับภาษาไทยมาให้ฟัง จึงรู้อ๋อ ตั๊กลัก ในภาษาจีนเพี้ยนไปเป็น ตลาด ในภาษาไทย รวมทั้งเรื่องราวของตลาด ชาวจีน ที่อยู่ต่างที่ แต่มีความเชื่อมโยงของสายน้ำเดียวกัน ฟังแล้วก็เพลิดเพลินได้ความรู้กัน อนาคตอาจเห็นภาพชาวตลาดของทั้งสองที่ไปตาหาสู่ โดยมีเรื่องราวบางอย่างเป็นสื่อ เช่น ดนตรีจีน หรืออาหารการกิน
วาดภาพของเรื่องราวเหล่านี้ กับการทำงานข้อมูลท้องถิ่นแล้วรู้สึกสนุกดี
พวกเราได้มีโอกาสไปเยี่ยมบ้านเจ๊กฮวดมหาดเล็ก ขณะที่มีพวกเราบางคนไปทางเรือ ที่นี่มีเรื่องราวให้เราได้พูดคุยกับทายาทหลายเรื่อง คิดว่าคงหนาหลายหน้า เก็บเอาไว้ก่อนดีกว่า …
จากนั้นเราก็ไปโรงเจ กินเจปีนี้น่าสนใจทีเดียวกับการทัวร์โรงเจ หรือมาพักที่นี่ ประตูน้ำบางนกแขวกเป็นอะไรที่น่าทึ่งทั้งวิธีการและแนวคิดแบบเดิมๆ ของคนรุ่นก่อน ที่น่าศึกษา
เส้นทางที่ขี่จักรยานเกือบสิบกิโลเมตร อีกไม่นานก็จะนำไปลงในแผนที่ สำรวจซ้ำเพื่อดูข้อมูลระหว่างทาง แล้วสร้างเป็นเนื้อหา (content) ขึ้นมาใหม่ น่าจะเป็นข้อมูลในฐานะของการเป็น creative library
…..สายน้ำของตลาดน้ำเหล่าตั๊กลัก ไหลผ่านบ้านแล้วบ้านเล่า แต่ละบ้านต่างมีเรื่องเล่ามากมาย เช่นเดียวกับถนนทุกสายของที่ตัดผ่านเรือกสวน พื้นดินทุกตารางมตรต่างมีเรื่องราว ที่ผุดพรายขึ้นมาจากผู้คนมากมายที่มาเยือนที่นี่
สำหรับตัวเองแล้วข้อมูลที่วนๆ อยู่รอบๆ ตัวเราทุกย่างก้าว หรือทุกวงล้อที่เราปั้น หรือทุกฝีพายที่จ้วงน้ำ เป็นเรื่องที่น่าติดตามและบันทึกไว้ในมุมของเรา
ไม่มีใครสามารถบันทึกเรื่องราวของวัฒนธรรม สังคม ชีวิต ของชุมชนได้ครบทุกเรื่อง แต่ใครๆ หลายๆ คนก็สามารถช่วยกันบันทึกให้เกิดเป็นหลายๆ เรื่องได้ เติมเต็มให้แก่กัน หลายเรื่องคือข้อเสนอต่อชุมชน เป็นเรื่องที่ชุมชนเป็นผู้ตัดสินใจเองว่าจะเลือกรับอย่างไร
ในฐานะคนที่ไปเยือน…ไม่มีอะไรเลยที่ตลาดน้ำเหล่าตั๊กลัก นอกจากความสงบ สายน้ำ ฝีพาย เรือแจว ท้องฟ้ากว้าง ใบไม้สวยๆ ต้นไม้เขียวๆ รอยยิ้ม เสียงหัวเราะ และอาหารอิ่มอร่อย…หากต้องการหยุดเวลาอยู่นิ่งๆ กันตัวเอง แนะนำให้มาที่นี่…ตลาดน้ำเหล่าตั๊กลัก
