“องค์กร” ทั้งภาครัฐและเอกชน จะเป็นที่รวมของ “คน” หรือ “บุคลากร” ที่ต้องทำงานเพื่อขับเคลื่อนองค์กร โดยแต่ละคนจะมีบทบาทหน้าที่ ความรับผิดชอบ และความรู้ความสามารถที่แตกต่างกันไป
ในสังคมแห่งการแข่งขันเช่นปัจจุบัน องค์กรจำเป็นต้องหาวิธีที่จะทำให้คนในองค์กรใช้ศักยภาพหรือความรู้ความสามารถที่มี มาก่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดต่อองค์กร ถือเป็นการสร้าง “ทุนมนุษย์” ให้มีความพร้อมที่จะแข่งขันกับคู่แข่งและสร้างความได้เปรียบเหนือคู่แข่งขันได้ตลอดเวลาและทุกสถานการณ์ เพื่อทำให้องค์กรอยู่รอดในสังคมแห่งการแข่งขันเช่นนี้
การพัฒนาบุคลากรจึงเป็นวิธีที่จะเพิ่มศักยภาพ ความรู้ความสามารถของคน การพัฒนาจำเป็นต้องสร้างความรู้ความสามารถไปในแนวทางที่องค์กรต้องการ ให้เป็นไปตามภารกิจขององค์กร เหมาะสมกับงานที่บุคลากรทำ และส่งเสริมให้บุคลากรเติบโตในสายอาชีพหรือตาม Career Path ของตนเอง ดังนั้น องค์กรจึงต้องจัดทำ Training Roadmap หรือเส้นทางการฝึกอบรม เพื่อวางแผนในการพัฒนาและฝึกอบรมในระยะยาวให้กับบุคลากรตามความสามารถ เพื่อรองรับความก้าวหน้าไปกับองค์กรในอนาคต
นอกจากนี้องค์กรต้องจัดทำแผนพัฒนารายบุคคล หรือ Individual Development Plan หรือ IDP เพื่อเป็นกรอบหรือแนวทางที่จะช่วยให้บุคลากรสามารถปฏิบัติงานได้บรรลุตามเป้าหมายในสายอาชีพของตน
เครื่องมือในการพัฒนาบุคลากรมีหลายประเภท เช่น การฝึกอบรมที่องค์กรจัดขึ้นเอง การส่งบุคลากรไปฝึกอบรมยังหน่วยงานภายนอก การฝึกอบรมในขณะทำงาน การสอนงาน โปรแกรมพี่เลี้ยง การเพิ่มปริมาณงาน การหมุนเวียนงาน การเรียนรู้ด้วยตนเอง การเป็นวิทยากรภายใน การฝึกงานกับผู้เชี่ยวชาญ การดูงานนอกสถานที่ การให้ทุนการศึกษา การมอบหมายโครงการ เป็นต้น
การพัฒนาบุคลากรด้วยการมอบหมายโครงการ เป็นอีกวิธีหนึ่งที่นิยมใช้ โดยอาจมอบหมายโครงการเล็ก ๆ ให้ทำเป็นรายบุคคล หรือเป็นโครงการใหญ่ซึ่งต้องทำเป็นกลุ่ม โครงการที่มอบหมายต้องไม่เป็นงานประจำ แต่เป็นงานที่จำเป็นต้องทำนอกเหนือจากงานประจำเพื่อทำสิ่งใหม่ให้เกิดขึ้น หรือพัฒนาสิ่งที่มีอยู่แล้วให้ดียิ่งขึ้น หรือแก้ไขปัญหาที่มีอยู่ให้หมดไป
เมื่อได้รับมอบหมายให้จัดทำโครงการ บุคลากรที่ได้รับมอบหมายจะต้องมีการวางแผน โดยศึกษาข้อมูลต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง รวมไปถึง กลยุทธ์ วิสัยทัศน์ ภารกิจ เป้าหมาย นโยบายขององค์กร เพื่อนำเสนอโครงการให้เป็นไปตามแนวทางที่องค์กรต้องการ คุ้มค่ากับการลงทุนทั้งด้านงบประมาณ กำลังคน เวลา และก่อประโยชน์สูงสุดต่อองค์กร
การเขียนโครงการเพื่อนำเสนอขออนุมัติจากองค์กรนั้น จะต้องมีรายละเอียด เนื้อหาสาระครบถ้วน ชัดเจน และจำเพาะเจาะจง โดยโครงการที่ดีจะต้องสามารถตอบคำถามตามรายละเอียดพื้นฐานที่มีในโครงการดังนี้ (อธิปัตย์ คลี่สุนทร : 2556)
1. ชื่อโครงการ = โครงการอะไร
2. หลักการและเหตุผล = ทำไมต้องริเริ่มโครงการ
3. วัตถุประสงค์ = ทำเพื่ออะไร
4. เป้าหมาย = ปริมาณที่จะทำเท่าไร
5. วิธีดำเนินการหรือกิจกรรม = ทำอย่างไร
6. ระยะเวลาดำเนินการ = จะทำเมื่อไร นานเท่าใด
7. งบประมาณ แหล่งที่มา = ใช้ทรัพยากรเท่าไรและได้มาจากไหน
8. ผู้รับผิดชอบโครงการ = ใครทำ
9. สถานที่ดำเนินการ = ทำที่ไหน
10. หน่วยงานที่ให้การสนับสนุน = ต้องประสานงานกับใคร
11. การประเมินผล = บรรลุวัตถุประสงค์หรือไม่
12. ผลประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับ = เมื่อเสร็จสิ้นโครงการแล้วจะได้อะไร
เมื่อได้รับอนุมัติให้จัดทำโครงการแล้ว บุคลากรที่ได้รับมอบหมายให้จัดทำโครงการจะต้องดำเนินการให้บรรลุผลสำเร็จตามเวลาที่กำหนด และใช้งบประมาณอย่างคุ้มค่า
การมอบหมายโครงการจึงเป็นเครื่องมือในการฝึกทักษะในการทำงานสายอาชีพของตนเอง และพัฒนาทักษะทางการบริหารจัดการ เนื่องจากในการจัดทำโครงการให้ประสบผลสำเร็จนั้น ผู้จัดทำโครงการจะต้องมีการศึกษาข้อมูลต่าง ๆ ให้รอบด้าน มีการวางแผนในการดำเนินงานทั้งก่อนเริ่มโครงการ ระหว่างจัดทำโครงการ จนถึงการตรวจสอบ ติดตามและรายงานผลโครงการ ต้องบริหารงบประมาณและทรัพยากรต่าง ๆ ให้คุ้มค่ากับการลงทุนในโครงการ ต้องมีการสร้างทีมงานที่ต้องทำงานร่วมกัน มีการแก้ไขปัญหาที่อาจเกิดขึ้น มีการตัดสินใจในด้านต่าง ๆ หากเกิดความขัดแย้งขึ้นก็จะต้องแก้ไขให้ผ่านไปด้วยดี และมีการแสดงความเป็นผู้นำ ดังนั้นการมอบหมายโครงการจึงมักนำมาใช้ในการค้นหาบุคลากรดาวเด่น การเลื่อนตำแหน่ง หรือการหาผู้สืบทอดทายาทตำแหน่งงาน
บรรณานุกรม
ชัชวาล อรวงศ์ศุภทัต. (2552). การพัฒนาบุคลากรด้วย Project Assignment. [ออนไลน์]. จาก http://www.tpa.or.th/writer/read_this_book_topic.php?bookID=1434&read=true&count=true. วันที่ค้นข้อมูล 28 มกราคม 2560.
ธำรงศักดิ์ คงคาสวัสดิ์. (2551). Training Roadmap ตาม Competency…เขาทำกันอย่างไร. กรุงเทพฯ : สมาคมส่งเสริมเทคโนโลยี (ไทย-ญี่ปุ่น).
อธิปัตย์ คลี่สุนทร. (2556). การเขียนโครงการ : จากแนวคิดไปสู่การปฏิบัติ = Project Writing : From idea into Practice. [ออนไลน์]. จาก http://www.moe.go.th/moe/th/news/detail.php?NewsID=32184&Key=news_research. วันที่ค้นข้อมูล 28 มกราคม 2560.
อาภรณ์ ภู่วิทยพันธุ์. (2552). การจัดการแผนพัฒนาบุคลากรรายบุคคล = Individual development Plan. กรุงเทพฯ : เอช อาร์ เซ็นเตอร์.