คุณธรรมข้าราชการ

คุณธรรมคืออะไร
คุณธรรมคือ สภาพความดีงามในจิตใจ ซึ่งเกิดขึ้นอยู่สม่ำเสมอ จนทำให้เคยชินในการประพฤติดีเป็นปกติ
ส่วนผู้มีคุณธรรมหมายถึง ผู้มีความเคยชินประพฤติดีด้วยความรู้สึกในทางดีงาม สำหรับผู้ที่กระทำความดีเฉพาะหน้าชั่วครั้งชั่วคราว อาจจะไม่ใช่ผู้มีคุณธรรมที่แท้จริง ทั้งนี้ผู้ที่มีคุณธรรมจะต้องเป็นผู้มีความเคยชินในการประพฤติดีด้วยความรู้สึกในทางดีงามอย่างสม่ำเสมอ จึงจะได้ชื่อว่าเป็นผู้มีคุณธรรม
สิ่งโน้มนำให้ข้าราชการขาดหรือหย่อนคุณธรรม
อย่างไรก็ตาม มีสิ่งที่อาจทำให้ข้าราชการขาดหรือหย่อนคุณธรรมต่ำลง นั่นก็คือ ความไม่ซื่อตรงต่อตัวเอง ซึ่งอาจเป็นการ
– วินิจฉัยเข้าข้างตนเองว่าสิ่งที่กระทำนั้นไม่ผิด
– โยนความรับผิดให้ผู้อื่น โดยอ้างว่าผู้อื่นเป็นต้นเหตุให้ตนทำเช่นนั้น
– อภัยให้แก่ตนเองในการทำผิด โดยหวังทำดีชดเชยเอาภายหลัง หรือ ยกเว้นให้แก่ตนเองด้วยความรู้สึกว่าทำผิดครั้งเดียวไม่เป็นไร
– มองเห็นศีลธรรมเป็นกฎเกณฑ์สำหรับคนอื่น
– เกี่ยงให้คนอื่นประพฤติดีเสียก่อน ตนจึงจะประพฤติดีตาม
ความสำคัญของคุณธรรมต่อตัวข้าราชการ
นอกจากนี้คุณธรรมยังมีความสำคัญต่อตัวข้าราชการ เพราะเป็นเครื่องช่วยให้แต่ละคนประสบความสุขความเจริญในหลายๆ ทาง เช่น คุณธรรมเป็นเครื่องธำรงศักดิ์ศรีของความเป็นมนุษย์ เราไม่ตีค่าของมนุษย์ด้วยตัวเงิน แต่จะตีค่ากันด้วยคุณธรรม
– คุณธรรมเป็นเครื่องเสริมบุคลิกภาพ ผู้มีคุณธรรมจะเป็นผู้มีความสมบูรณ์ในจิตใจ ความคิด ในคำพูด และในการกระทำ และมีหลักที่มั่นคงในการตัดสินใจ
– คุณธรรมเป็นเครื่องเสริมมิตรภาพ ทำให้ความสัมพันธ์กับคนอื่นเป็นไปอย่างราบรื่น
– คุณธรรมเป็นเครื่องสร้างความสบายใจ ซึ่งนอกจากจะสบายใจเพราะการทำแต่ความดี ทำในสิ่งที่ถูกที่ควรแล้ว ยังสบายใจที่ไม่ต้องระแวงภัยอันตรายที่จะเกิดขึ้นอีกด้วย
– คุณธรรมเป็นเครื่องส่งเสริมความสำเร็จและความมั่นคงปลอดภัยในการประกอบอาชีพและการดำรงชีวิต
ความหย่อนในคุณธรรม
แต่บางครั้งก็มีสาเหตุให้ข้าราชการบางคนมีความหย่อนในคุณธรรมได้ เช่น
– อาจเป็นผู้บกพร่องในศีลธรรมอันดี ซึ่งขาดคุณสมบัติที่จะเป็นข้าราชการ
– อาจเป็นผู้ประพฤติไม่เหมาะสมกับตำแหน่งหน้าที่ข้าราชการ ต้องออกจากราชการ
– อาจเสียบุคลิกภาพ ซึ่งไม่เหมาะที่จะเลื่อนขึ้นดำรงตำแหน่งสูงๆ
– อาจไม่เป็นที่รักของผู้บังคับบัญชา ของผู้ร่วมงานและของประชาชนทั่วไป ซึ่งจะไม่ได้รับการสนับสนุนในความก้าวหน้า
– อาจต้องระแวงภัยอันตรายที่อาจจะเกิดขึ้น
สาเหตุเหล่านี้จะเป็นอุปสรรคบั่นทอนความมั่นคงความปลอดภัย และความเจริญในการรับราชการและการดำรงชีวิตต่อไป ข้าราชการที่หย่อนในคุณธรรมจะไม่มีความสุขความเจริญในชีวิตการเป็นข้าราชการ
ข้าราชการกับคุณธรรม
คุณธรรมมีความสำคัญเป็นอย่างยิ่งต่อการเป็นข้าราชการ เพราะข้าราชการเป็นกลไกที่สำคัญยิ่งในการบริหารแผ่นดินเพื่อประโยชน์สุขของประชาชน การปฏิบัติงานและปฏิบัติตนของข้าราชการจึงส่งผลถึงความสงบสุขและความเจริญของประเทศชาติโดยตรง
นอกจากนี้ข้าราชการยังถือเป็นผู้บริการให้ประชาชน ซึ่งเป็น “ผู้ให้” ไม่ใช่ “ผู้รับ” จึงต้องมีความเสียสละ มีความอดทน มีความเป็นธรรม กล้ายืนหยัดทำในสิ่งที่ถูกต้อง ซื่อสัตย์ และรับผิดชอบ โปร่งใส ตรวจสอบได้ ไม่เลือกปฏิบัติ มุ่งผลสัมฤทธิ์ของงาน และข้าราชการยังเป็นผู้นำประชาชนไปในทางที่ดี จึงต้องประพฤติดี ดังนั้นข้าราชการจึงต้องมีคุณธรรมยิ่งกว่าประชาชนทั่วไป
****คุณธรรมกับวินัยนั้น เหมือนหรือต่างกันอย่างไร ในแง่ของความหมายที่เป็น “คำสั่ง” หรือ”คำสอน” หรือ “ปทัสถาน” วินัยและคุณธรรมต่างก็เป็นกฎเกณฑ์ความประพฤติเหมือนกัน แต่ในความหมายที่เป็นสมบัติในตัวคน วินัยเป็นเพียงลักษณะที่แสดงออกมาภายนอกเท่านั้น ต่างจากคุณธรรมที่เป็นสภาพความดีงามที่แท้จริงซึ่งมีอยู่ภายในจิตใจ
 
สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน. 2559. คุณธรรมข้าราชการ. (ออนไลน์). แหล่งที่มา : http://ocsc.chulaonline.net/main/default52.asp. 31 มีนาคม 2559