งานถอดเสียงจากการสัมภาษณ์

ทรัพยากรสารสนเทศของงานศูนย์ข้อมูลภาคตะวันตก นอกจากจะเป็นหนังสือเล่ม กฤตภาคข่าว แล้ว ยังมีการบันทึกการสัมภาษณ์ บุคคลที่เป็นปราชญ์ในแขนงต่าง ๆ ในจังหวัดของภาคตะวันตก  เมื่อมีการบันทึกเสียงก็จะต้องมีการถอดเสียง เรียบเรียงออกมาเป็นชิ้นงาน  ดังนั้น งานถอดเสียงสัมภาษณ์ จึงเป็นงานหลักงานหนึ่งของศูนย์ข้อมูลฯ    ดิฉันได้รับมอบหมายให้ถอดเสียงสัมภาษณ์ เรื่องศาลหลักเมืองบางแก้ว ที่อยู่ที่ตำบลท่าตำหนัก อำเภอนครชัยศรี จังหวัดนครปฐม
จากบทสัมภาษณ์ ซึ่งเป็นงานแรกมีความรู้สึกมันยากพอสมควร บางช่วงเสียงเบาเกินไป หรือมีเสียงรบกวนจนจับใจความไม่ได้ หลายครั้งต้องฟังซ้ำไป ซ้ำมา หรือบางครั้งมีการพูดคุยกันหลายคน และตอบพร้อมกัน ทำให้แยกเสียงไม่ถูกเพราะเราไม่ได้เห็นหน้า   ผู้ถูกสัมภาษณ์บางพื้นที่มีสำเนียงที่เราไม่คุ้นหู  ทำให้จับใจความยาก  บางครั้งเหมือนมีความรู้สึกว่าในขณะที่เราฟัง เหมือนคนที่ตาบอด แต่หูไม่หนวก เพราะเราไม่ได้เห็นหน้าตาของผู้ถูกสัมภาษณ์ ได้ยินแค่เสียง
การเล่าเรื่อง สิ่งที่สำคัญ ข้อมูลต้องถูกต้อง และแม่นยำ เมื่อฟังแล้วต้องจับใจความของคำพูดนั้น แต่การตัดคำและตัดประโยคเป็นสิ่งที่ยาก แต่ประโยชน์ที่ได้จากการปฏิบัติแบบนี้ คือ เราได้รู้ข้อมูลจากคนรุ่นก่อน  ประวัติและความเป็นมา อย่างเช่นเรื่องที่ได้รับมอบหมายคือข้อมูลเกี่ยวกับศาลหลักเมืองบางแก้ว ท่าตำหนัก น้อยคนนักที่จะรู้  ทำให้เราย้อนไปสู่อดีตที่เราไม่เคยรู้ ไม่เคยเห็น  เมื่อฟังไปเขียนไปก็เกิดภาพในหัว ซึ่งเป็นสิ่งที่ดีกับตัวเราเอง  แต่สิ่งที่ขาดไม่ได้คือผู้สัมภาษณ์ งานนี้ยกเครดิตให้พี่เล็ก นฤมล หัวหน้างานศต. ที่ต้องลงไปเก็บข้อมูลดังกล่าว เช่นถ่ายภาพ, การสัมภาษณ์ ในการที่จะได้ข้อมูลมาแต่ละครั้ง ไม่สามารถจำกัดเวลาในการออกเก็บข้อมูลได้เพราะบุคคลที่เราต้องการสัมภาษณ์ ท่านอนุญาตตอนไหนก็ต้องไปตอนนั้น   การลงไปเก็บข้อมูลในชุมชนเป็นการลงไปหาความจริงในพื้นที่ด้วยตนเอง ด้วยการสังเกต การสัมผัส การสัมภาษณ์
ก่อนที่จะไปทำการเก็บข้อมูล ก็ต้องมีความรู้ของชุมชน การแนะนำตัวเองเป็นสิ่งสำคัญ แนะนำว่าเราเป็นใคร มาจากหน่วยงานไหน เหมือนเป็นการฝากเนื้อฝากตัวทำความรู้จักให้มากขึ้น การเก็บข้อมูลมีความหลากหลาย เช่น เพศ อาชีพ วัย สิ่งที่สำคัญคือการแนะนำตัว การนัดหมายเวลาในการสัมภาษณ์ แจ้งให้ผู้ถูกสัมภาษณ์ทราบว่าการนำข้อมูลไปใช้ประโยชน์ส่วนรวม แสดงให้เห็นว่าเรามีความบริสุทธิ์ใจ ไม่เอาเปรียบ เราก็มักจะได้ข้อมูลมาเก็บไว้ก่อนที่ผู้รู้ทั้งหลายจะทยอยจากไป…
 

Leave a Reply