ช่วงพอมีเวลาว่างก็เลยเปิดรูปภาพในโทรศัพท์ดู ก็สะดุดตากับภาพของลูกสาวที่กำลังเก็บเมล็ดต้อยติ่ง ลูกสาวไม่รู้จักว่าคือ ต้นอะไร ก็เลยอธิบายให้ฟังว่าเมล็ดของมันถ้าโดนน้ำแล้วมันจะแตก พอลองได้เก็บมาแช่น้ำแล้วเป็นแบบนั้นจริงๆ ก็ยิ่งสนุก เด็กๆ ในสมัยนี้ไม่ค่อยรู้จัก ด้วยความที่อยากบอกลูกให้เข้าใจก็เลยไปเปิดในวิกิพีเดียแล้วได้พบความหมายว่า ต้อยติ่ง (ชื่อวิทยาศาสตร์: Ruellia tuberosa) เป็นพืชล้มลุกขนาดเล็กในวงศ์ Acanthaceae เติบโตได้ดีทั้งกลางแจ้งและในร่ม ต้นเจริญเต็มที่สูง 6½ นิ้ว ใบกลมรี ตาแตกยอดได้สี่ข้าง ออกดอกสีม่วงน้ำเงินเฉพาะตอนฤดูฝน เมื่อผสมเกสรแล้วจะให้เมล็ด 7-8 เมล็ดอยู่ในฝัก เมื่อฝักแก่จะกลายเป็นสีน้ำตาลหรือสีดำ พอฝักโดนน้ำ (โดยธรรมชาติคือน้ำฝน) ก็จะแตกออกทำให้เมล็ดกระเด็นไปตกที่อื่น ซึ่งเป็นเทคนิคของการขยายพันธุ์ (เด็ก ๆ ชอบเล่นโดยนำฝักแก่ใส่ลงในน้ำให้แตก) ชื่ออื่นที่เรียกเช่น อังกาบฝรั่ง, เป๊าะแป๊ะ, minnieroot, popping pod, cracker plant เป็นต้น
รากของต้อยติ่งสามารถใช้เป็นยารักษาโรคไต โรคไอกรน หรือแม้แต่เป็นยาขับเลือด ถ้าใช้ในปริมาณที่เจือจางก็สามารถกำจัดสารพิษในเลือด บรรเทาอาการสารพิษตกค้างในปัสสาวะ ส่วนใบของต้อยติ่งสามารถใช้เป็นยาถ่ายพยาธิ หรือใช้พอกแก้ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อได้ แต่ต้อยติ่งมักจะถูกถอนทิ้งเพราะคนคิดว่าเป็นวัชพืช จริงๆ แล้วสรรพคุณของต้อยติ่งยังมีอีกมาก เอาไว้
ได้อ่านแล้วรู้สึกชอบมากตรงที่ ฝักโดนน้ำ (น้ำฝน) ก็จะแตกออกทำให้เมล็ดกระเด็นไปตกที่อื่น ซึ่งเป็นเทคนิคของการขยายพันธุ์ ชอบมากๆ เลย มันเป็นเรื่องของธรรมชาติจริงๆ
ขอบคุณสำหรับข้อมูลดีๆ นี้ จาก ต้อยติ่ง. 23 ก.พ. 2558, http://www.wikipedia.org
