

ปฏิทินล้านปี หรือ ปฏิทินสุริยคติ ระบบจูเลียนและเกรกอเรียน ใช้ได้ตั้งแต่ 1 มกราคม คริสต์ศักราช 1 เป็นต้นมา ศาสตราจารย์ หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล ได้ได้คิดค้นขึ้นมา ซึ่งมีเพียง ๓ ชิ้นในโลก คือ อยู่ที่พระตำหนักจิตรลดารโหฐาน ท้องฟ้าจำลอง และอยู่ที่หอสมุดพระราชวังสนามจันทร์ เป็นปฏิทินที่หม่อมหลวงปิ่นคิดสูตรนี้ได้ ตั้งแต่ครั้งเป็นนักศึกษามหาวิทยาลัยออกฟอร์ด
สำหรับปฏิทินล้านปีที่อยู่ที่หอสมุดพระราชวังสนามจันทร์ ปัจจุบันนำไปจัดแสดง ณ ห้องอนุสรณ์ ศาสตราจารย์หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล ชั้น 4 อาคาร ม.ล. ปิ่น มาลากุล และหากท่านอยากรู้ว่า ปฏิทินนี้ใช้งานได้ตั้งแต่ปีคริสตศักราช ๑ จริงหรือไม่ สามารถมาทดลองเรียนรู้ด้วยตนเองได้ที่อาคาร ม.ล. ปิ่น มาลากุล ถ้าขึ้นลิฟต์มาถึงชั้น ๔ ของอาคารหม่อมหลวงปิ่น มาลากุล ให้เลี้ยวซ้าย เดินผ่านประตูกระจกเข้ามา ท่านจะได้พบกับแผ่นกระดานขนาดใหญ่ที่บรรจุตัวเลขหลายบรรทัด แผ่นกระดานที่ว่านี้ก็คือ ปฏิทินล้านปี


ตัวอย่าง ถ้าเราต้องการทราบวัน ของวันที่ 25 พฤศจิกายน พ.ศ. 2499
ทำให้เป็น ค.ศ. โดยเปลี่ยน พ.ศ. เป็น ปี ค.ศ. โดยใช้ 543 ลบออกจากปี พ.ศ. (2499 – 543 จะได้ 1956)
แถวแรก เลื่อนลูกศรบนแผ่นบนสุด ให้ชี้ตรงไปที่ 4n+3 ( มีค่าเท่ากับ 19 คือสองตัวแรกของค.ศ.) (n มีค่าเท่ากับ 3)

แถวที่สอง เลื่อนลูกศรบนแผ่นที่สอง ให้ชี้ตรงเลข 5 (คือตัวที่สามของ ค.ศ.)

แถวที่สาม เลื่อนลูกศรบนแผ่นที่สาม ให้ชี้ตรงเลข 6 (ได้ปี ค.ศ. 1956)

แถวที่สี่ เลื่อนลูกศรบนแผ่นล่างสุด ชี้ตรงเลขชื่อเดือนพฤศจิกายน
แล้วอ่านเลข 25 ในช่องตาราง จะได้ผลสรุปว่า ตรงกับวันอาทิตย์

เราดูตรงช่องวันที่เกิด 25 จะตรงกับวันอาทิตย์ แสดงว่าเราเกิดวันอาทิตย์แน่นอน แต่มีการผิดพลาด ไม่ตรงกับวันที่เกิด วันจะไม่ตรง ก็แสดงว่า อาจจะมีการไปแจ้งเกิดผิด หรือเราจำผิด
วันนี้มีนักศึกษาสนใจปฏิทินล้านปี ได้ไปอธิบายการใช้ ปฏิทินล้านปี เมื่อนักศึกษาเลื่อนได้ตรงกับวันเกิดของตัวเอง ก็ดีใจกันใหญ่ แต่ละคนก็เลยคิดคำนวณ พ.ศ. เกิดของตัวเอง ให้เป็น ค.ศ. ก่อน แล้วเลื่อนตามขั้นตอนการใช้แต่ละแถว ทุกคนรู้สึกชอบมาก


