เมี่ยงคำ…มรดกภูมิปัญญาไทย

เครดิตภาพจาก http://group.wunjun.com/thaihouseinusa/topic/522774-460
ส่วนภาพใบชะพลู องค์ประกอบสำคัญของเมี่ยงคำ
ที่อิฉันแอบฉกมาทั้งต้น…พร้อมตกแต่งสวยงาม
เพื่อมาประดับศูนย์ข้อมูลภาคตะวันตกโดยมิใยบอกกล่าวนี้
ขอบคุณป้าจันทร์ทอน และนู๋น้อง (พนิดา) นะเจ้าคะ ^^

เมี่ยงคำ กินเล่น เน้น ประโยชน์
อาหารว่างแบบไทยๆ ที่คนวัยเดียวกับอิฉันต้องมักคุ้นเป็นอย่างดี
แต่เวลาคุลลแม๊ บอกจะทำเมี่ยงคำแต่ละที หากจรลีลี้ได้ก็รีบไปลิบๆ 555
แหม่ๆๆ พูดเล่นคร้าาาา เตรียมเครื่องเมี่ยงคำสนุกออก
โดยเฉพาะการซอยมะพร้าวให้เส้นขนาดกำลังดีไม่หนาไป บางไปนี่
นับเป็นความท้าทายสวดดดยอด ^^
นอกจากความเอร็ดอร่อยแล้ว ประโยชน์ของเมี่ยงคำเป็นอะไรที่อิฉันเองไม่เคยเอาใจใส่
แต่จริงๆ แล้วอาหารว่างอันโอชะนี้มีคุณสมบัติที่เป็นประโยชน์มากมาย…ขอบอก
พื้นๆ ที่สุดคือช่วยต้านอาการเป็นหวัด
…แต่จะต้องรับประทานด้วยปริมาณและระยะเวลาเท่าใดอันนี้กูรูท่านมิได้แจ้งไว้
เครื่องเคียงของเมี่ยงคำมีหลายอย่างหลากสิ่ง
ที่ล้วนแล้วแต่มีส่วนช่วยในการบำรุงธาตุ ปรับธาตุทั้ง ๔ ให้สมดุลกันอย่างเยี่ยมยอด
อะไรคืออะไรบ้างไปดูกัน
หัวหอม พริก   💡 บำรุงธาตุลม
ใบชะพลู มะนาว    💡 บำรุงธาตุน้ำ
ขิง เปลือกมะนาว   💡 บำรุงธาตุไฟ
น้ำตาล หรือ น้ำอ้อย มะพร้าว ถั่วลิสง กุ้งแห้ง   💡 บำรุงธาตุดิน
นอกจากตัวช่วยในเรื่องธาตุแล้ว
มาดูสรรพคุณทางยาสมุนไพรกันบ้าง ว่าแต่ละสิ่งอย่างให้ผลเรื่องอะไร เริ่มจาก

• มะพร้าว รสหวานมัน  ➡  บำรุงกำลัง บำรุงเส้นเอ็น ใช้รักษาโรคกระดูก
• ถั่วลิสง รสมัน   ➡  บำรุงเส้นเอ็น บำรุงธาตุดิน
• หอมแดง รสเผ็ดร้อน   ➡  แก้ไข้ แก้เสมหะ บำรุงธาตุ แก้ไข้หวัด
• ขิง รสหวาน เผ็ดร้อน   ➡  แก้จุดเสียด แก้เสมหะ บำรุงธาตุ แก้คลื่นเหียนอาเจียน
• มะนาว เปลือกผล รสขม   ➡  ช่วยขับลม
• น้ำมะนาว รสเปรี้ยว   ➡  ขับเสมหะ แก้ไอ แก้เลือดออกตามไรฟัน ฟอกโลหิต
• พริกขี้หนู รสเผ็ดร้อน   ➡  ช่วยเจริญอาหาร ขับลม ช่วยย่อย
• ใบชะพลู   ➡  รสเผ็ดเล็กน้อย แก้ธาตุพิการ ขับลม
• ใบทองหลาง   ➡  ขับพยาธิไส้เดือน แก้ตาแดง ตาแฉะ ตับพิษ
• ข่า รสเผ็ดปร่าและร้อน   ➡  ช่วยขับลม ขับพิษโลหิตร้ายในมดลูก ขับลมในลำไส้
• ตะไคร้   ➡  แก้ปวดท้อง ขับปัสสาวะ บำรุงธาตุ ช่วยเจริญอาหาร และขับเหงื่อ

เห็นสรรพคุณตามนี้แล้ว คงไม่แปลกใจนะคะว่า
ทำไมปี ๒๕๕๗ นี้ กรมส่งเสริมวัฒนธรรม กระทรวงวัฒนธรรม
จึงประกาศให้ “เมี่ยงคำ” ได้รับการขึ้นทะเบียน
เป็นมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของชาติ ที่เสี่ยงต่อการสูญหาย
สาขาความรู้และแนวปฏิบัติเกี่ยวกับธรรมชาติและจักรวาล
ซึ่งปีนี้มีการขึ้นทะเบียนภูมิปัญญาฯ จำนวน ๗ สาขา ๖๘ รายการ
ทั้งนี้การขึ้นทะเบียนมรดกภูมิปัญญาฯ ได้มีการดำเนินการต่อเนื่องมาตั้งแต่ปี ๒๕๕๒
ปีนี้นับเป็นปีที่ ๖ โดยมีมรดกภูมิปัญญาฯ ที่ขึ้นทะเบียนแล้วทั้งสิ้น ๒๑๘ รายการ
การดำเนินการขึ้นทะเบียนเพื่อปกป้องคุ้มครองมรดกภูมิปัญญาฯ ของท้องถิ่นและของชาติ
กับทั้งเป็นการรองรับการเข้าเป็นภาคีอนุสัญญาเพื่อการสงวนรักษามรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้
ขององค์การศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ หรือ UNESCO
สำหรับมรดกภูมิปัญญาฯ อื่นๆ อีก ๖๘ รายการ ใน ๗ สาขา ปี ๒๕๕๗ นี้ คือ

• สาขาศิลปะการแสดง ๑๐ รายการ คือ เค่ง เพลงฉ่อย เพลงเรือ เพลงนา แตรวง
  ฟ้อนโยคีถวายไฟ  ระบำสี่บท รำแม่บท รำโทน และหนังประโมทัย
  
• สาขางานช่างฝีมือดั้งเดิม ๑๐ รายการ คือ ผ้าทอเกาะยอ ผ้าทอเมืองอุบลฯ รูปหนังใหญ่
  งานแกะกะโหลกซอ งานตอกกระดาษ งานแกะสลักผักผลไม้ งานดอกไม้สด งานตีทองคำเปลว
  งานผ้าลายทองแผ่ลวด และเครื่องแต่งกายมโนห์รา
  
• สาขาวรรณกรรมพื้นบ้าน ๑๐ รายการ คือ นิทานนายดัน ตำนานชาละวัน ตำนานพญากงพญาพาน
  ตำนานพันท้ายนรสิงห์ ตำนานปู่แสะย่าแสะ บททำขวัญช้าง เพลงแห่นางแมว กาพย์เซิ้งบั้งไฟ
  ตำราพิชัยสงคราม และตำรานรลักษณ์
  
• สาขากีฬาภูมิปัญญาไทย ๑๐ รายการ คือ แนดข้ามส้าว โค้งตีนเกวียน เสือข้ามห้วย งูกินหาง อีตัก แข่งเรือ
  ตีขอบกระด้ง ตีไก่คน รถม้าชาวเสียม และแข่งโพน จังหวัดพัทลุง
  
• สาขาแนวปฏิบัติทางสังคม พิธีกรรมและงานเทศกาล ๘ รายการ คือ ประเพณีแห่เทียนพรรษา
  ประเพณีลากพระ ประเพณีแห่ผ้าขึ้นธาตุ การทำบุญในพระพุทธศาสนา การแต่งงานแบบไทย
  สวดพระมาลัยภาคใต้ พิธีบูชาแม่โพสพ และพิธีกรรมขอฝน
• สาขาความรู้และแนวปฏิบัติเกี่ยวกับธรรมชาติและจักรวาล ๑๐ รายการ คือ
  เมี่ยงคำ ข้าวต้มมัด มังคุดคัด แกงพุงปลา น้ำตาลมะพร้าว การย่างไฟ การสักยา
  โหราศาสตร์ไทย ไก่ชนไทย และแมวไทย
• สาขาภาษา จำนวน ๑๐ รายการ คือ ภาษาญ้อ ภาษาอึมปี้ ภาษาบีชู ภาษาแสก
  ภาษากะซอง ภาษาซัมเร ภาษาชอุง ภาษามลาบรี ภาษามอแกน และภาษาผู้ไท
  

นอกจากนี้ยังมีการมอบเกียรติบัตรให้กับชุมชนที่มีการสืบสาน อนุรักษ์ ฟื้นฟู
มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมที่ได้รับการประกาศขึ้นทะเบียน อีกจำนวน ๔๕ ชุมชน
ซึ่งในบรรดาเรื่องราวภูมิปัญญาอันกล่าวมาทั้ง ๗ สาขา
บางสิ่งอย่างก็เคยคุ้นได้ยิน ได้รู้จัก แต่หลายสิ่งอย่างเพิ่งเคยได้ยินเป็นครั้งแรก
จึงเป็นเรื่องที่อิฉันจะต้องติดตามข้อมูลอันเกี่ยวข้อง ทั้งในส่วนของศูนย์ข้อมูลภาคตะวันตก
และส่วนอื่นๆ ที่อิฉันสนใจมานำเหนอในโอกาสต่อไป นะเจ้าคะ ^^
———————-
ขอบคุณข้อมูลดีๆ จาก
http://www.culture.go.th/thai/index.php?option=com_content&task=view&id=2818&Itemid=
http://www.thairath.co.th/content/448648
http://www.tnews.co.th/html/content/106032/
http://www.samunpri.com/food/?p=126
http://group.wunjun.com/thaihouseinusa/topic/522774-460