ดารา

ปีก่อนเคยคุยกับพี่พัชกับพี่เกว่าอยากจะรวบรวมเรื่องราวของสัตว์แถวๆ หอสมุดฯ พี่ๆพัชแนะนำว่าหากจะถ่ายรูป “ดารา” ที่ว่าต้องไปแถวๆ โรงอาหารตอนวันพระ เพราะจะมีคนให้อาหารและจะมากันแยะ แต่ตามไปไม่เจอสักที หรือเจอก็ถ่ายรูปไม่ทัน น้องพิไหนไม่ทราบ ชี้ให้ดูลูกของ “ดารา” ตัวเท่าลูกอ้อด แต่แม่ผลุบโผล่มองไม่เห็นตัว หลายวันก่อนไปกินข้าวขากลับเจอดาราประจำมหาวิทยาลัยฯ ให้คุณสะมะเกียรติลงไปถ่าย ท่ามกลางเสียงเชียร์ของคนอยู่ในรถบอกว่าตามไป ตามไป ส่วนคนที่ในรถมิกล้าโผล่หน้าไปสักราย  ทุกคนคงรู้จักเขานะ ต้องขอบคุณ เพราะตัวเองเพียรพยายามมานานมาก..
ดาราของเรา เป็นสัตว์เลื้อยคลานในกลุ่ม monitor lizard มีบรรพบุรุษที่ถือกำเนิดในช่วงปลายของยุคไดโนเสาร์เมื่อประมาณ 65 ล้านปีก่อน ผ่านร้อนผ่านหนาวมาจนกระทั่งเหลืออยู่ปัจจุบันประมาณ 67 ชนิดใน 3 ทวีปคือ ออสเตรเลีย เอเชีย และแอฟริกา ดาราของเรารู้จักกันในนาม  ตัวเหี้ย (Varanus salvator) หรือชื่อสากลว่า water monitor มีรูปร่างดูคล้ายกิ้งก่าขนาดใหญ่ ปลายลิ้นแยกเป็นสองแฉกคล้ายงู ใช้สำหรับรับกลิ่นต่างๆ รอบตัว ชอบอาศัยอยู่บริเวณใกล้แหล่งน้ำ พบได้ทั้งในบริเวณแหล่งน้ำจืดและน้ำเค็ม เช่น ป่าจากและป่าชายเลน ว่ายน้ำเก่งกว่าเพื่อนๆ ในสกุลเดียวกัน ดำน้ำได้นาน เวลาที่ตกใจหรือเจอศัตรูมักจะหนีลงน้ำไปอย่างรวดเร็ว ชอบหากินของเน่าเปื่อย เศษซากอาหาร บางครั้งก็จะกินสัตว์เป็นๆ เช่นไก่หรือเป็ดที่ชาวบ้านเลี้ยงไว้ ในประเทศไทยยังมีเพื่อนๆ ที่หน้าตาละม้ายคล้ายกัน จนแยกไม่ออกอีก 3 ชนิดคือ
ตะกวด (Varanus bengalensis nebulosus) หรือภาษาอีสานเรียกว่า “แลน” คนมักเข้าใจผิดว่าเป็นตัวเหี้ยเสมอ ตะกวดจะมีสีเรียบออกโทนสีน้ำตาลทั้งตัว ขณะที่ลำตัวของตัวเหี้ยเป็นสีดำมีลายดอกสีเหลืองเรียงอยู่อย่างมีระเบียบ รูปร่างส่วนใหญ่อาจจะดูคล้ายกัน แต่เมื่อสังเกตที่รูจมูกของตะกวด จะเห็นว่าอยู่ห่างจากปลายปากมาก ต่างจากตัวเหี้ยซึ่งรูจมูกอยู่ใกล้ปลายปากมาก ทั้งนี้เพราะกระบวนการวิวัฒนาการของรูปร่างนั่นเอง จมูกที่ใกล้ปลายปากทำให้ตัวเหี้ยสามารถอยู่ในน้ำได้นาน เวลาที่มันดำน้ำมันไม่ต้องเสียเวลาโผล่ขึ้นมาหายใจทั้งหัว เพียงแค่โผล่ส่วนปลายของหัวขึ้นมาก็หายใจได้แล้ว ขณะที่สายตายังคงกวาดหาเหยื่อในน้ำต่อไปได้ ส่วนตะกวดนั้นอาศัยอยู่ตามที่ดอน ห่างจากแหล่งน้ำออกมา ใช้ปากในการขุดคุ้ยอาหารซึ่งส่วนใหญ่เป็นพวกแมลงต่างๆ และสัตว์ขนาดเล็กๆ จมูกของมันจึงต้องอยู่ห่างจากปลายปากออกมา สองชนิดนี้เป็นชนิดที่พบได้ง่ายและพบได้ทั่วประเทศไทย
เห่าช้าง (Varanus rudicollis) พบทางแถบตอนใต้ของประเทศไทยเท่านั้น เห่าช้างฟังชื่อดูคล้ายงูเห่า แต่จริงๆ แล้วเป็นกลุ่มเดียวกับตะกวดและตัวเหี้ย เกล็ดที่คอดูคล้ายๆ หนามของทุเรียน ตัวสีดำมัน มีจุดสีเหลืองบ้างประปราย ชื่อเห่าช้างได้มาจากเสียงที่ใช้ขู่ศัตรู ฟังดูคล้ายเสียงขู่ของงูเห่า เชื่อกันว่าน้ำลายมีพิษ หากถูกกัดจะเป็นอันตรายถึงตายได้ ที่จริงแล้วเป็นความเชื่อที่ผิด เพราะสัตว์ในสกุลนี้ไม่มีต่อมพิษเช่นพวกงู ดังนั้นอันตรายที่เกิดขึ้น เป็นเพราะบาดแผลสกปรก ไม่รักษาความสะอาดและติดเชื้อเท่านั้น ส่วนเพื่อนชนิดสุดท้ายของตัวเหี้ยคือ
ตุ๊ดตู่ (Varanus dumerilii) เป็นชนิดที่เล็กที่สุดในประเทศไทย เกล็ดที่คอแบนราบมีขนาดใหญ่ เมื่อออกมาจากไข่ 1-2 สัปดาห์แรกจะมีสีสันที่หัวเป็นสีส้ม สวยงามมาก จากนั้นสีส้มนี้จะค่อยๆ จางหายไป นิสัยรักสงบ ไม่ดุร้าย
ส่วนรูปที่ถ่ายมาได้นี้ ยังตัดสินใจไม่ได้ว่าที่แท้คือตัวอะไร แต่แหมทำตัวเป็นดารา…ซะ 😳