เทอมนี้ได้มีโอกาสออกไปร่วมกับกิจกรรมบริการเชิงรุก ร่วมกับงานบริการยืม คืน ที่คณะวิชา ได้รับคำถามจากอาจารย์ท่านหนึ่ง ถามว่า สารนิเทศ กับ สารสนเทศ ต่างกันอย่างไร..ตอบอาจารย์ไปแล้ว ว่า มีความหมายเหมือนกัน แต่ไม่ค่อยมั่นใจเท่าใดนัก เมื่อกลับมาจึงหาอ่าน จาก google
ถ้าเปิดจากเว็บของราชบัณฑิตยสถาน พบว่า ความหมายของทั้งสองคำนี้เหมือนกันมาก ต่างกันแค่ที่การใช้คำเท่านั้น และก็ไม่ได้มีการอธิบายโยงถึงกันว่า ทั้งสองคำมีความหมายเหมือนกัน คล้ายกัน ต่างกันตรงไหน อย่างไร ในเว็บของราชบัณฑิตยสถาน บอกว่า สารนิเทศ หมายถึง การชี้แจงแนะนำเกี่ยวกับข่าวสารหรือข้อมูลต่าง ๆ ส่วน สารสนเทศ หมายถึง การแสดงหรือชี้แจงข่าวสารข้อมูลต่าง ๆ
แต่จากที่หาอ่าน พบว่า ในบทความที่น่าสนใจ เรื่อง ความรู้เรื่องสารสนเทศสำหรับนักวิจัย ซึ่งคัดจากเอกสารที่บรรยายโดย ดร. ครรชิต มาลัยวงศ์ ผู้อำนวยการศูนย์สารสนเทศทางเทคโนโลยี สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ เมื่อ วันที่ 24 พฤศจิกายน 2541 ได้อธิบายไว้อย่างเข้าใจได้ง่าย คือ
” คำว่า สารสนเทศ นี้ ทางวงการคอมพิวเตอร์ใช้กันมานานแล้ว ในความหมายตรงกับ คำภาษาอังกฤษว่า Information สำหรับวงการบรรณารักษ์และห้องสมุดนั้น ได้เลือกใช้คำอีกคำหนึ่ง คือ สารนิเทศ มาเป็นเวลานานแล้วเช่นกัน คำทั้งสองนี้ มีผู้นำมาใช้ ตั้งเป็นชื่อหน่วยงานต่างๆ มากจนยากเกินกว่าที่จะเปลี่ยน ให้เหลือเพียงคำเดียวเท่านั้น อาทิ สำนักงานสารนิเทศ ศูนย์สารสนเทศ ดังนั้น ต่อมาคณะกรรมการบัญญัติศัพท์คอมพิวเตอร์ ของราชบัณฑิตยสถาน ก็ได้เก็บคำทั้งสองนี้ ไว้เป็นศัพท์บัญญัติของคำว่า information ด้วยกันทั้งคู่
พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2525 [1] ให้คำอธิบายคำ สนเทศ ว่าเป็น คำสั่งข่าวสาร ใบบอก ส่วนคำว่า นิเทศ นั้น มีคำอธิบายว่า เป็นคำนามหมายถึง คำแสดง คำจำแนก หากเป็นกริยาหมายถึง ชี้แจง แสดง หรือ จำแนก ดังที่ปรากฎใน พระราชทินนามที่โปรดเกล้าฯ ตั้งให้แก่ พระธรรมนิเทศทวยหาญ ก็หมายถึง ตำแหน่งที่มีหน้าที่ชี้แจง แสดงธรรมะ แก่บรรดาทหารหาญทั้งหลาย เมื่อพิจารณาในแง่นี้ ก็อาจกล่าวได้ว่า ทั้งคำว่า สารสนเทศ และ สารนิเทศ นั้น ต่างก็อาจนำไปใช้ ในความหมายว่าเป็น information ได้ด้วยกันทั้งคู่ เพราะ information นั้นก็คือ ข่าวสาร หรือ สิ่งที่เราชี้แจง หรือ แสดงให้ผู้รับเกิดความเข้าใจ เกี่ยวกับเรื่องราว ที่เราต้องการบอกกล่าวนั่นเอง แต่ที่กลุ่ม นักวิชาการคอมพิวเตอร์ ติดใจคำว่าสารสนเทศมากกว่า อาจเป็นเพราะคำว่าสารนิเทศนั้น มีความหมายในทางสื่อสาร ดังที่คณะนิเทศศาสตร์ ของมหาวิทยาลัยต่างๆ ก็ใช้ภาษาอังกฤษว่า Communication Science”
ดังนั้นหากใช้ในความหมายทั่วไปให้อิงความหมายตามพจนานุกรมฯ หากใช้ในความหมายเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์และเทคโนโลยีสารสนเทศ สารสนเทศ และ สารนิเทศ มีความหมายเหมือนกัน
อ่านแล้วเข้าใจได้ชัดเจนดี จึงนำมาแบ่งปันให้เพื่อน ๆ เก็บไว้เป็นข้อมูลเพื่อการบริการตอบคำถามผู้ใช้บริการต่อไปค่ะ
