ความเห็น……ห้องสมุดควรเป็นเช่นไร

จากที่ได้มีโอกาสไปศึกษาดูงานจากห้องสมุดต่างๆ ทั้งในประเทศและต่างประเทศ หลายครั้งที่ประทับใจในงานบริการต่างๆ ของแต่ละที่ ก็อยากให้หอสมุดของเรานำส่วนที่น่าสนใจมาเพื่อพัฒนาหอสมุดของเราให้ทันสมัยและมีงานบริการที่ตอบสนองความต้องการของผู้ใช้บริการได้มากที่สุด
ตอนที่ 1 ห้องสมุดทุกแห่งได้มีการพัฒนาให้ตอบสนองความต้องการของผู้ใช้ที่มีความต้องการที่หลากหลาย ได้ปรับปรุง สถานที่ คิดค้นเทคโนโลยีใหม่ๆ ที่ทันสมัย และรูปแบบการให้บริการที่ถูกใจและตรงกับความต้องการของผู้ใช้บริการ ทั้งภายในและภายนอก ภายในก็คือ นักเรียน นักศึกษา อาจารย์และบุคลากรภายในมหาวิทยาลัย ภายนอกก็ นักเรียนจากโรงเรียนภายในจังหวัด ครู อาจารย์ รวมถึงประชาชน ทั่วไปที่มีใจรักการอ่าน รักการเรียนรู้  ห้องสมุดคือแห่งแรกที่บุคคลเหล่านั้นนึกถึงและให้ความคาดหวังอย่างเต็มเปี่ยม ถึงความต้องการของพวกเขาที่มาเข้าใช้บริการห้องสมุด และห้องสมุดทุกแห่งก็พยายามพัฒนา ในหลายๆ องค์ประกอบเพื่อให้ได้มาซึ่งประสิทธิภาพของห้องสมุดที่ตอบสนองความต้องการของผู้ใช้ทุกๆ ประเภท ที่มาเข้าใช้ห้องสมุด จากการที่ได้ไปศึกษาดูงาน ห้องสมุดทั้งในและต่างประเทศ ก็จะเห็นได้ถึงความแตกต่าง อย่างมาก เราไม่ต้องดูต่างประเทศก็ได้ ดูได้จากภายในประเทศของเราก็ได้ ทุกแห่งที่ได้ไปศึกษาดูงานหรือแม้แต่ได้เข้าไปใช้บริการบ้าง ทุกแห่งจะพยายามคิดและพัฒนาในทุกๆ งานบริการให้ดีขึ้น นับตั้งแต่ ก้าวแรกที่เข้าใช้ห้องสมุด
 ภาพจากห้องสมุดประเทศสิงค์โปร์
ประตูทางเข้า ก็ควรเดินเข้าแล้วโล่ง โปร่ง สะอาด สบายตา น่าเข้าใช้ เจ้าหน้าที่ต้อนรับด้วยความยิ้มแย้ม  และจริงใจ สามารถชี้แนะในเรื่องต่างๆ ภายในหอสมุดได้ พอเข้ามาถึง บางท่านอาจไม่เคยเข้าใช้ ไม่รู้จะเริ่มอย่างไร งานบริการที่สำคัญและที่ผู้ใช้ต้องการคือผู้ที่จะชี้แนะว่าจะเริ่มอย่างไร ในการเข้าใช้ในการหาข้อมูลในการศึกษาหาความรู้ คือ
 
 ภาพจากห้องสมุดประเทศสิงค์โปร์
งานบริการตอบคำถามและช่วยการค้นคว้า ถ้าผู้ใช้ที่ต้องการเข้าใช้ห้องสมุดเดินเข้ามาแล้วพบ งานบริการตอบคำถามและช่วยการค้นคว้า สิ่งแรกที่ผู้ใช้รู้สึกคือ อุ่นใจในการหาจุดเริ่มของการที่จะได้ข้อมูลที่ต้องการ และเดินยิ้มเขาไปขอคำแนะนำ อาจจะไม่ความต้องการที่ซับซ้อน แค่ต้องการเพียงหนังสืออ่านเล่น หรือทั่วๆ ไปก็ได้ หรือผู้ใช้ท่านนั้นต้องการข้อมูลที่ ยากขึ้น งานวิจัย วิทยานิพนธ์ ดุษฏีนิพนธ์ บทความวารสารภาษาไทยหรือภาษาต่างประเทศ ตลอดจนข้อมูลที่สืบค้นจาก ฐานข้อมูลต่างๆ ภายในห้องสมุด และสิ่งที่ไม่ควรมองข้าม คือ เครื่องมืออุปกรณ์ และเทคโนโลยีที่ดี ที่จะเป็นขา เป็นแขน ของบรรณารักษ์ได้ในการหยิบหรือไปยังแหล่งข้อมูลที่บรรณารักษ์ไปเอามาให้ผู้ใช้ได้ตามความต้องการ ไม่ใช่ มีแล้วใช้ไม่ได้ดังใจ เหมือนพิการ อะไรประมาณนั้น มีก็เหมือน มีแขนข้างเดียว ขาก็ขาด ทำให้การที่จะไปเอาข้อมูลมา มันยาก มีแต่อุปสรรค์ รอโชควาสนา จังหวะดีๆ ที่จะสามารถ ใช้อุปกรณ์เหล่านั้นได้ ก็จะทำให้งานบริการตอบคำถามและช่วยการค้นคว้า นั้นมันไปไม่สุดๆ พอได้รับคำแนะนำเบื้องต้นแล้วจากบรรณารักษ์ ผู้ใช้ก็อยากที่จะค้นเองบ้าง ก็ต้องอาศัย อุปกรณ์การให้บริการทั่วไปที่มีอยู่อุปกรณ์ก็ต้องใช้งานได้ดี มีเจ้าหน้าที่ เดินตรวจสอบการใช้งานบ้าง ไม่ใช่ เปิดครั้งเดียว ทิ้งไว้ทั้งวัน มาดูอีกทีตอนปิด ค้างไปตั้งแต่เมื่อไหร่ไม่รู้ ก็ไม่ดีนะ พอค้นข้อมูลได้ ก็ไปหาตัวเล่ม ทั้งรูปแบบชั้น การจัดชั้น ก็ต้องเป็นระบบ มีป้ายบอกว่าชั้นนี้หมวดหมู่อะไร

ห้องสมุดมีการบริการที่สามารถช่วยผ่อนคลายความเครียดให้นักศึกษาไม่มากก็น้อย ก็คืองานบริการสื่อโสตทัศน์ เป็นงานที่มีทั้งบันเทิง วิชาการและสารคดี และสื่ออิเล็กทรอนิกส์ เช่น อินเทอร์เน็ตและที่เด็กชอบ สังเกตจากการอยู่ล่วงเวลา ก็คือห้องมัลติมีเดีย ที่ใช้สำหรับดูหนังเป็นหมู่หรือใช้ทำกิจกรรมอะไรเกี่ยวกับการศึกษาได้ซึ่งมีการใช้งานตลอด และคิดว่าน่าจะมีเพิ่มหรือเปล่าหนอ…  การพัฒนาเปลี่ยนแปลงบางสิ่งบางอย่างในห้องสมุดมีอยู่ตลอดเวลา ทั้งเรื่อง สถานที่ บุคลากร และเทคโนโลยีและอื่นๆ อีกมากมาย จากการที่ศึกษาดูงานจากแหล่งการศึกษาต่างๆ ที่ได้มีโอกาสไปศึกษาดูงานหรือเข้าใช้บริการแล้วแต่ละที่ว่าให้ความสำคัญกับการพัฒนาในส่วนไหน ที่ทำงานก็เหมือนบ้าน ที่ทำงานสวยทันสมัย  คนอยู่ก็มีชีวิตชีวา มีความสุขทุกครั้งที่นั่งทำงาน ก็เช่นกันที่ทำงานหรือที่บ้านเก่าล้า ทำงานก็หดห่อยังงัยไม่รู้ ช่วยกันเถอะครับช่วยพัฒนาให้ความสำคัญกับทุกจุดภายในห้องสมุดของเราเพื่อบ้านของเราที่จะได้ก้าวไป เทียบเท่าเพื่อนบ้านเรือนเคียงของเราและที่สำคัญยิ่ง เพื่อนนักศึกษาของเรา จะได้มีประสิทธิภาพยิ่งๆ ขึ้นไป ไม่มากก็น้อย โปรดติดตามภาคต่อ…..