กว่าจะเป็นเพลงอาเซียน

     ในการรวมกลุ่มประเทศอาเซียนทั้งสิบประเทศเพื่อก้าวสู่การเป็นประชาคมอาเซียนที่กำลังจะมาถึงในปีพ.ศ. 2558นี้ มีสิ่งหนึ่งที่ถือเป็นหัวใจของการรวมกันและร่วมกันเพื่อเป็นการเสริมสร้างอัตลักษณ์ในการเชื่อมโยงอาเซียนเข้าไว้ด้วยกัน เปรียบเสมือนตัวแทนแห่งความเป็นอันหนึ่งอันเดียวกันของประชาคมอาเซียนก็คือ เพลงประจำชาติอาเซียน หรือ ” The ASEAN Way”  (วิถีแห่งอาเซียน) เป็นประดุจเพลงชาติของประชาคมอาเซียนของเรานั่นเอง แต่กว่าจะมีเพลงประจำอาเซียนที่ใช้กันอยู่ในปัจจุบันนี้นั้น เส้นทางการกำเนิดเพลงชาตินี้ใช้ระยะเวลายาวนานกว่าทศวรรษทีเดียว
       จุดเริ่มต้นครั้งแรกเกิดจากการหารือในที่ประชุมคณะกรรมการอาเซียนว่าด้วยวัฒนธรรมและสนเทศ ครั้งที่ 29 เมื่อเดือนมิถุนายน ปี 2537 ในที่ประชุมมีความเห็นตรงกันว่า อาเซียนควรจะมีเพลงประจำอาเซียนใช้สำหรับเปิดในการจัดกิจกรรมต่างๆทางด้านวัฒนธรรมและสนเทศ โดยใช้เงินจากกองทุนวัฒนธรรมอาเซียนสนับสนุนในการจัดทำโครงการเพื่อคัดเลือกเพลง ต่อมาในการประชุมครั้งที่ 32 เดือนพฤษภาคม ปี 2540 ที่ประเทศมาเลเซีย ได้แต่งตั้งคณะกรรมการเพื่อคัดเลือกเพลงในรอบสุดท้าย โดยมีเพลงที่เข้ารอบสุดท้ายจาก 3 ประเทศคือ ไทย มาเลเซีย และฟิลิปปินส์ ซึ่งเพลงของประเทศฟิลิปปินส์ได้รับรางวัลชนะเลิศ คือเพลง ASEAN Song of Unity หรือ ASEAN Oh ASEAN แต่เพลงนี้ก็ไม่เป็นที่รู้จักหรือแพร่หลายในประเทศสมาชิกอาเซียน ทำให้ในการประชุมสุดยอดอาเซียนในครั้งต่อๆมาที่มีประเทศมาเลเซียและสิงคโปร์เป็นเจ้าภาพ จึงมีการแต่งเพลงเพื่อใช้เปิดในที่ประชุมใหม่โดยมาเลเซีย แต่งเพลง “ASEAN Our Way” ส่วนสิงคโปร์แต่งเพลง “Rise”
        ในที่สุดในปีพ.ศ. 2551 ได้มีการจัดประกวดเพลงประจำอาเซียนขึ้นอีกครั้งหนึ่ง ซึ่งเป็นการดำเนินการเพื่อให้เป็นไปตามกฎบัตรอาเซียนบทที่ 40 ซึ่งระบุให้อาเซียนต้องมีเพลงประจำอาเซียน ทางสมาคมประชาชาติแห่งอาเซียนจึงได้มอบหมายให้ประเทศไทยเป็นผู้ดำเนินการจัดประกวดเพลงประจำอาเซียน โดยที่ประชุมประเทศสมาชิกอาเซียนได้กำหนดรูปแบบการแข่งขันเป็น Open Competition มอบหมายให้สำนักเลขานุการอาเซียนในแต่ละประเทศกลั่นกรองคุณสมบัติเบื้องต้นแล้วจัดส่งให้ประเทศไทยภายในเดือนกันยายน พ.ศ. 2551  สำหรับการตัดสินจะมีคณะกรรมการจากประเทศสมาชิกอาเซียนประเทศละ 1 คน แล้วคัดเลือกเพลงจำนวน 10 เพลงเข้ารอบสุดท้าย จากผลงานเพลงที่ส่งเข้าประกวดทั้งหมด 99 เพลง การประกวดในรอบตัดสินจัดขึ้นเมื่อวันที่ 20 พฤศจิกายน พ.ศ. 2551 คณะกรรมการตัดสินนอกจากกรรมการของอาเซียนทั้ง 10 คนแล้วยังมีกรรมการนอกกลุ่มอาเซียนอีก 3 คน จากประเทศจีน ญี่ปุ่น และออสเตรเลีย โดยกำหนดหลักเกณฑ์ของเพลงประจำอาเซียนไว้ว่า ต้องเป็นเพลงภาษาอังกฤษ และความยาวไม่เกิน 1 นาที (เนื้อเพลงใช้คำเข้าใจง่าย มีความหมายลึกซึ้ง แฝงความรู้สึกร่วมและ ความภูมิใจในความเป็นอันหนึ่งอันเดียวกันของอาเซียน) 
       ผลจากการประกวดในครั้งนี้คณะกรรมการมีมติเป็นเอกฉันท์เลือกเพลง “The ASEAN Way” ของประเทศไทย เป็นเพลงชนะเลิศ และใช้เป็นเพลงประจำอาเซียน ถือเป็นความภาคภูมิใจของประเทศไทยที่ได้รับเกียรติสูงสุดนี้ เพลงนี้เปิดตัวครั้งแรกเมื่อวันที่ 28 พฤศจิกายน พ.ศ. 2551 ณ โรงละครอักษรา บรรเลงโดยวงดุริยางค์กองทัพเรือ และได้ใช้บรรเลงอย่างเป็นทางการเป็นครั้งแรกในพิธีเปิดการประชุมสุดยอดอาเซียน ครั้งที่ 14 เมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2552 ที่หัวหิน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์
       สำหรับบุคคลสำคัญผู้ก่อกำเนิดเพลงประจำอาเซียน “The ASEAN Way” หรือ วิถีอาเซียน  ก็คือ คุณพยอม วลัยพัชรา (กรรมการผู้จัดการบริษัท สันสกฤต จำกัด) – ผู้ประพันธ์เนื้อร้อง,  อ.กิตติคุณ สดประเสริฐ – ผู้ประพันธ์ทำนองและเรียบเรียง  และ อ.สำเภา ไตรอุดม (อาจารย์ประจำคณะดุริยางคศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร) – ผู้ประพันธ์ทำนอง เพลงนี้สั้นกระชับแต่เพราะค่ะทั้งเนื้อร้องและดนตรีฟังแล้วอลังการยิ่งใหญ่ดีค่ะ       
       ในส่วนของเนื้อหา และเนื้อเพลง,การขับร้องของเพลงนี้นั้นหาฟังได้จากยูทูบจากสื่อออนไลน์ซึ่งมีให้เลือกฟังหลากหลายแบบ เช่นจากเว็บไซต์ของกระปุกดอทคอม  และข้อมูลบางส่วนจากเว็บไซต์มติชนออนไลน์