หลายคนคงชอบดื่มกาแฟ แล้วทราบไหมคะว่ากาแฟนั้นมีทั้งคุณและโทษอย่างไรบ้าง กาแฟที่มีกาเฟอีนเป็นสารกระตุ้นที่มีคนดื่มมากที่สุดในโลก มากถึงร้อยละ 90 ดื่มกาแฟทุกวัน สำหรับคนอเมริกันดื่มกาแฟเฉลี่ยวันละ 2 แก้วต่อคนต่อวัน เป็นจำนวนกาเฟอีนประมาณ 280 มิลลิกรัม เรามาดูโทษและประโยชน์ของกาแฟกันดีกว่า
1. อารมณ์ เชื่อว่ากาแฟมีผลต่ออารมณ์ งานวิจัยพบว่า การดื่มกาแฟทำให้อารมณ์ดี อารมณ์ร้ายก็มี ขึ้นอยู่กับประชากรที่ศึกษา และจำนวนปริมาณกาเฟอีนที่ได้รับ
2. ความกระปรี้กระเปร่า มีงานวิจัยถึง 13 ชิ้นพบว่า คนที่เดินทางโดยเครื่องบิน การดื่มกาแฟทำให้มีความทรงจำ ความตั้งใจ การรับรู้ ความมีเหตุผล และป้องกันความผิดพลาดจากการเหนื่อยล้าได้
3. ปวดศีรษะ กาแฟทำให้ปวดศีรษะก็ได้ หายปวดศีรษะก็ได้ ด้วยกาเฟอีนเป็นที่ทราบมานานแล้วว่าสามารถรักษาอาการปวดศีรษะได้ โดยจำนวนกาเฟอีนเกิน 65 มิลลิกรัม (เท่ากับกาแฟครึ่งแก้ว) สามารถรักษาอาการปวดศีรษะชนิดตึงเครียดและไมเกรนได้แต่งานวิจัยพบว่า คนที่ดื่มกาแฟจนติดเป็นนิสัยสัมพันธ์กับโรคปวดหัวไมเกรนแบบเรื้อรัง ทั้งการหยุดดื่มกาแฟหลังจากดื่มติด ๆ กันมาอย่างน้อย 3 วัน อาจทำให้เกิดอาการถอนกาแฟ ได้แก่ มือสั่น ใจสั่น วิตกกังวล นอนไม่หลับ ปวดศีรษะ (ปวดศีรษะพบบ่อยที่สุด)
4. สมองเสื่อมอัลไซเมอร์ งานวิจัยพบการดื่มกาแฟ้องกันการเกิดอัลไซเมอร์เหลือ 0.7 เท่า
5. อาการทางจิต เช่น วิตกกังวล กระวนกระวาย นอนไมหลับ ฉุนเฉียว รู้สึกกลัว
6. โรคหัวใจและหลอดเลือด การดื่มกาแฟวันละ 1-3 แก้ว ลดการเกิดหัวใจขาดเลือด แต่การดื่มมากในบางคนที่ไวต่อกาแฟอาจทำให้หัวใจเต้นเร็วและเต้นผิดจังหวะ
7. ระบบขับถ่าย กาเฟอีนมีฤทธิ์กระตุ้นกล้ามเนื้อเรียบให้บีบตัว งานวิจัยยืนยันว่า การดื่มกาแฟทำให้การขัยถ่ายดีขึ้น ลดอาการท้องผูก
8. ตับแข็ง งานวิจัยที่ทำในสหรัฐอเมริกาพบความสัมพันธ์ระหว่างการดื่มกาแฟกับการลดการเกิดโรคตับแข็งที่เกิดจากการดื่มเหล้าและลดความรุนแรงของตับแข็งที่เกิดจากการติดเชื้อไวรัสตับอักเสบซี
9. ระบบกล้ามเนื้อและกระดูก ความสัมพันธ์ระหว่างการดื่มกาแฟวันละ 4 แก้วขึ้นไปในหญิงชรา อายุ 70-73 ปีกับการเกิดกระดูกพรุน โดยพบว่า กาแฟไม่มีผลทำให้กระดุกพรุน ถ้าหญิงนั้นรับประทานแคลเซียมวันละ 800 มิลลิกรัมขึ้นไป
10. ไขข้ออักเสบ กาแฟลดการเกิดเกาต์ และกรดยูริกสูงในเลือดได้ การกลั้นปัสสาวะไม่อยู่ งานวิจัยยืนยันว่า การดื่มกาแฟทำให้เกิดการปัสสาวะเร่งรีบ ปัสสาวะราด
11. โรคมะเร็ง เช่น มะเร็งเต้านม มะเร็งปอด มะเร็งปากและคอหอย มะเร็งตับ มะเร็งลำไส้ใหญ่ มะเร็งเยื่อบุโพรงมดลูก มะเร็งกระเพาะปัสสาวะ และมะเร็งต่อลูกหมาก งานวิจัยยืนยันว่าการดื่มกาแฟสามารถลดการเกิดมะเร็งได้
เป็นอย่างไรบ้างคะ ได้ทราบถึงโทษและประโยชน์ของกาแฟกันไปแล้ว ก็ลองพิจารณาดูนะคะว่าเราควรดื่มกาแฟอย่างไรจึงเกิดประโยชน์
ขอบคุณข้อมูลดีๆ เหล่านี้จาก วารสารกุลสตรี ปีที่ 42 ปลักษ์หลัง กุมภาพันธ์ 2556 โดย พญ.ชัญวลี ศรีสุโข – สูตินรีแพทย์ หัวหน้าแผนกสูติ-นรีเวช โรงพยาบาลพิจิตร ระดับแพทย์เชี่ยวชาญ