ความสามารถในการฝันฝ่าปัญหาอุปสรรค AQ (Adversity Quotient) คือ ความสามารถในการที่อดทนทั้งด้าน ความยากลำบาก ทางกาย ความอดกลั้น ทางด้านจิตใจ และ จิตวิญญาณ ที่สามารถเผชิญ และเอาชนะเพื่อบรรลุเป้าหมายที่ตั้งไว้ เมื่อต้องเผชิญกับการเปลี่ยนแปลง ที่รวดเร็วและไม่มีความแน่นอน ซึ่งจะเป็นรูปแบบพฤติกรรมการตอบสนองต่อปัญหา อุปสรรคในชีวิต อันเป็นกลไกของสมอง ซึ่งเกิดจากใยประสาทต่างๆที่ถูกสร้างขึ้น ฝึกฝนขึ้น ปัญหาที่กล่าวถึงนี้จะเป็นปัญหาเล็กน้อย เป็นปัญหาปานกลาง หรืออาจจะเป็นปัญหาใหญ่โต ซับซ้อนก็ได้ อาจสรุป ว่า AQ คือ “ความสามารถในการจัดการปัญหาที่เกิดขึ้นได้ “ประกอบด้วย 4 ลักษณะ ดังนี้
1. ความสามารถในการควบคุมสถานการณ์ได้ เมื่อต้องเผชิญกับปัญหาอุปสรรคที่เกิดขึ้น
2. ความพยายามที่จะควบคุมสถานการณ์และนำตัวเองเข้าไปแก้สถานการณ์
3. วิธีคิดหรือวิธีมองปัญหาที่จะเข้าไปแก้ไขสถานการณ์นั้นว่า มีจุดจบของปัญหา และปัญหา ทุก ๆ ปัญหาต้องมีทางออก ไม่ทางใด ก็ทางหนึ่ง
4. ความสามารถที่จะอดทนและทนทานต่อปัญหาต่าง ๆ ได้
A.Q.(adversity quotient) เป็นศักยภาพที่บุคคลสามารถเผชิญกับปัญหา และพยายามหาหนทางแก้ไข อย่างไม่หยุดหย่อน ด้วยพลังจิตใจที่จะพัฒนางานอย่างต่อเนื่อง สตอลต์ (Paul G.Stoltz) เป็นผู้เสนอแนวความคิด และ แนวทางพัฒนา ความสามารถเผชิญกับปัญหา และพยายามหาหนทางแก้ไขอย่างไม่หยุดศักยภาพด้าน A.Q. ขึ้น เขาได้แบ่งลักษณะของบุคคล เมื่อเผชิญปัญหาโดยเทียบเคียงกับนักไต่เขาไว้ 3 แบบคือ
1.ผู้ยอมหยุดเดินทางเมื่อเผชิญปัญหา (Quitters) มีลักษณะปฏิเสธความท้าทายอย่างสิ้นเชิง ไม่คำนึงถึงศักยภาพที่ตนมีอยู่ที่จะจัดการกับปัญหาได้ พยายามหลบหลีกความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นทุกวิถีทาง ไม่มีความทะเยอทะยาน ขาดแรงจูงใจ เป็นตัวถ่วงในองค์กร
2.ผู้หยุดพักพิงเมื่อได้ที่เหมาะ (Campers) มีลักษณะ วิ่งไปข้างหน้าบ้างและแล้วก็หยุดลงหาพื้นที่ราบ ซึ่งจะได้พบกับปัญหาอุปสรรคเพียงเล็กน้อยถอยห่างจากการเรียนรู้ สิ่งน่าตื่นเต้น การเติบโต และความสำเร็จที่สูงขึ้นไปทำในระดับเพียงพอที่จะไม่เป็นที่สังเกตได้ ได้แก่ พยายามไม่ทำให้โดดเด่นเกินหน้าใคร
3.ผู้ที่รุกไปข้างหน้าอย่างไม่หยุดนิ่ง (Climbers) มีลักษณะอุทิศตนเองเพื่อมุ่งไปสู่จุดที่ดีขึ้นอย่างไม่หยุดยั้งไม่เคยรู้สึกพอใจ ณ จุดปัจจุบันเสียทีเดียว สร้างสิ่งใหม่ๆให้ตนเองและองค์กรของตนอย่างต่อเนื่อง สร้างแรงจูงใจให้ตนเอง และสร้างวินัยแก่ตนเองสนุกกับสิ่งท้าทายใหม่ๆ
การฝึกฝนเพื่อให้บุคลมี A.Q. สูง
1. ช่วยให้บุคลต่อสู้ในการฟันฝ่าอุปสรรคจากระดับปัญหาที่พอเหมาะ เพื่อให้คนได้พิสูจน์ความแกร่งในการเผชิญกับความทุกข์ยากและฟันฝ่าปัญหาที่ รุนแรงขึ้นเรื่อยๆ
2. สร้างและสนับสนุนหน้าที่และความรับผิดชอบที่แท้จริง คนจะหล่อหลอมและผูกพันต่องานเมื่อเขารู้สึกถึงความรับผิดชอบ และยอมรับถึงผลงานที่เขาสร้างขึ้นมา
3. ขอและให้รางวัลแก่การเสี่ยงที่พอเหมาะ ถึงแม้ผลลัพธ์ยังไม่น่าตื่นเต้น ขอให้พยายามสื่อสารถึงการให้รางวัลแก่การเสี่ยงที่ไม่เป็นอันตรายต่อองค์กร ของคุณอย่างสม่ำเสมอ ความเสี่ยงนี้เป็นส่วนหนึ่งของการต่อสู้
ดังนั้นจึงควรเริ่มจากมองปัญหาให้เป็นโอกาสก่อน คุณสามารถทำได้โดย
– ควบคุมทุกสถานการณ์ให้ได้ ด้วยทัศนคติที่ว่า ทุกปัญหาสามารถแก้ไขได้
– มีความอดทนต่อปัญหาต่างๆ ด้วยทัศนคติที่ว่า คุณจะได้เรียนรู้เรื่องใหม่ๆ เพิ่มขึ้น
– มองโลกในแง่ดี ไม่วู่วาม มีสติในการแก้ปัญหา คนที่มี AQ ดี จะเป็นคนที่มีใจสู้ มีความมานะพยายาม อดทน ไม่ยอมแพ้ง่ายๆ เรียกว่าเป็นพวก “กัดไม่ปล่อย” ก็น่าจะได้ จึงมักจะประสบความสำเร็จในสิ่งที่ทำอยู่เสมอ
สรุปจาก การศึกษาเรียนรู้ด้วยตนเองเรื่อง เอคิว (Adversity Quotient) หรือ ความสามารถในการฟันฝ่าอุปสรรค
เอกสารอ้างอิง
1. Stoltz, PG. (2000). Adversity Quotient at work. New York: Harper Collin.
2. เอคิว องค์ประกอบด้านความสามารถในการฝันฝ่าปัญหาอุปสรรค ค้นคืนเมื่อ 13 มกราคม 2557 จาก
http://www.novabizz.com/NovaAce/Learning/Quatient_AQ.htm
3. Srisupan retrieved 1 Febuary 2014 from http://quotient-srisupan.blogspot.com/2012/07/aq.html
4. วิเชียร เกตุสิงห์. (2552). การศึกษาองค์ความรู้เกี่ยวกับคุณลักษณะของคนไทยที่พึงประสงค์: ความสามารถในการเผชิญและฟันฝ่าอุปสรรค. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ.
