…..การเรียนการสอนในห้องเรียนตามระบบการศึกษา ยังคงเป็นการสอนเพื่อจดจำและให้ทำข้อสอบได้ มีหลายๆ วิชา หลายบทเรียนที่เราอาจจะเคยถามตัวเองว่า “เรียนสิ่งนี้ไปเพื่ออะไร ใช้ได้ในชีวิตจริงหรือ” ทำให้นึกถึงคำพูดของอาจารย์นอกกรอบชาวอเมริกันท่านหนึ่งนามว่า “เรฟ เอสควิท” ที่บอกไว้ว่า เขาเน้นการสอนแบบ “สร้างทักษะชีวิตให้เด็ก เห็นผลตลอดชีพ”
หากคำนึงถึงตามแนวความคิดของครูเรฟ เอสควิท แล้วจะเห็นความจริงที่ว่า การเรียนคณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์ในห้องเรียนก็ยังเป็นสิ่งจำเป็นที่จะต้องเรียนรู้ แต่ก็ควรจะส่งเสริมให้เด็กเรียนรู้ที่จะใช้สิ่งที่ได้จากในห้องเรียนไปใช้ในชีวิตจริงได้ ซึ่วแนวคิดนี้นอกจากจะใช้ได้ในห้องเรียน พ่อแม่ผู้ปกครองเองก็สามารถนำเอาหลักการสอนของครูเรฟมาสร้างทักษะการใช้ชีวิตให้ลูกๆ ได้
ซึ่งจากประสบการณ์การสอนเด็กที่ไม่มีความพร้อมในด้านการเรียนในย่านเสื่อมโทรมของลอสแอนเจลิส ประเทศสหรัฐอเมริกา ของเรฟ เอสควิท โดยที่เขาสอดแทรกทักษะชีวิตเข้าไปในห้องเรียน เด็กๆ ที่เขาสอนคือผลผลิตที่ได้จากความมุ่งมั่นนั้น เขาเล่าว่ามีเด็กที่เรียนจบไปแล้วคนหนึ่ง ได้ทุนแลกเปลี่ยนไปศึกษายังต่างประเทศ ในขณะที่เด็กคนอื่นจะขอเงินพ่อแม่เพิ่มทุกเดือน แต่เด็กคนนี้กลับมีเงินใช้อย่างเพียงพอโดยไม่ต้องขอเพิ่ม ซึ่งเป็นผลที่ได้ติดตัวมาจากการให้เด็กเรียนรู้เรื่องเศรษฐศาสตร์และรู้จักบริหารเงินทองนั่นเอง ซึ่งการสอนทักษะชีวิตจะเน้นสอนใน 3 ประการ
1. การสอนเรื่องเศรษฐศาสตร์…
สอนให้เด็กรู้จักบริหารการเงินได้เอง ตัดสินใจทางด้านการเงินเอง พ่อแม่ผู้ปกครองสามารถสอนสิ่งเหล่านี้ให้แก่เด็กๆ ได้โดยการให้เด็กๆ มีบทบาทหน้าที่ความรับผิดชอบในบ้าน มีการให้ค่าตอบแทน หรือการทำโทษตามความเหมาะสม ให้เด็กๆมีบทบาทในการตัดสินใจในการใช้จ่ายเงินเอง นอกจากจะฝึกด้านการใช้จ่ายเงินแล้ว ยังสามารถฝึกให้เด็กรู้จักรับผิดชอบหน้าที่ของตัวเอง อย่างการรับประทานอาหารในครอบครัวอาจจะให้เด็กๆ มีหน้าที่ในการจัดโต๊ะจัดจานก็ได้ ซึ่งการมอบงานให้เด็กๆ ทำ หรือการกำหนดบทบาทสมมติภายในบ้านให้กับเด็กนี้ ไม่ได้สอนเพื่อให้เด็กต้องทำงานแลกเงิน แต่ให้เด็กรู้คุณค่าของเงิน เรียนรู้ที่จะใช้เงินที่หามาได้ให้เป็นและเกิดประโยชน์
2. การใช้ศิลปะการแสดงมาเป็นเครื่องมือในการเรียนรู้…
ศิลปะการแสดงและดนตรี สามารถเป็นเครื่องมือที่ช่วยในการเรียนรู้และพัฒนาทักษะของเด็กได้เป็นอย่างดี อย่างการสอนให้เด็กเล่นดนตรีนั้นจะช่วยฝึกความสามัคคี ทีมเวิร์ค ยังช่วยให้เรียนรู้เรื่องระเบียบวินัย เรียนรู้ที่จะรับฟังความคิดเห็นของผู้อื่น รู้จักฝึกฝน รู้จักการแก้ไขข้อผิดพลาด ทั้งยังช่วยให้จิตใจผ่อนคลาย มีผลทำให้ผลการเรียนดีขึ้นด้วย สำหรับละคร สามารถสอนเด็กให้เล่นละครได้ทั้งภาษาอังกฤษและภาษาไทย ซึ่งจะช่วยฝึกฝนการใช้ภาษาของเด็กๆ อาจจะจัดให้มีการแสดงในวันพิเศษ เพื่อเป็นการฝึกฝนให้เด็กมีความกล้าแสดงออก ซึ่งเป็นสิ่งที่เด็กไทยเรายังขาดอีกมาก
3. การทัศนศึกษาช่วยเปิดโลกทัศน์…
การพาครอบครัวท่องเที่ยวประจำปี นอกจากจะได้ความสนุกสนานแล้ว พ่อแม่ผู้ปกครองสามารถช่วยเสริมทักษะในการใช้ชีวิตของเด็กได้ โดยการเตรียมความพร้อมของเด็กๆ หาข้อมูลของสถานที่มาพูดคุย สอนวิธีการจัดเตรียมอุปกรณ์สิ่งของที่ใช้สำหรับการเดินทาง โดยการเปิดโอกาสให้เด็กๆ ลองจัดกระเป๋าเอง โดยมีพ่อแม่ผู้ปกครองคอยช่วยแนะนำ ที่สำคัญเปิดโอกาสให้เด็กๆ ได้เลือกสถานที่ที่อยากไป ให้เด็กๆ รับผิดชอบดูแลระมัดระวังข้าวของเครื่องใช้ส่วนตัวของตัวเอง เป็นการสอนให้เด็กเชื่อมั่นในตัวเอง และสร้างความเชื่อมั่นว่าเด็กๆ ได้รับความไว้วางใจจากตัวผู้ปกครองในเรื่องการตัดสินใจ
จะเห็นว่าการเสริมสร้างทักษะการใช้ชีวิตแบบนี้ สอนให้ลูกๆ มีทักษะในการดูแลจัดการตัวเองเป็นพื้นฐานในการดำเนินชีวิต นอกจากจะช่วยให้เด็กรักและสนุกกับการเรียนรู้แล้ว จะเป็นสิ่งที่ค่อยๆ พัฒนาและเติบโตไปพร้อมกับเด็กๆ หรือลูกๆ ได้ในอนาคต
ที่มา: นิตยสารแม่บ้าน ฉบับที่ 513 (กุมภาพันธ์ 2555) หน้า 110-111
