เฉาก๊วย

ใครชอบกินเฉาก๊วยบ้าง ทำไมต้องสีดำ มันมีประโยชน์อะไรบ้างคะ
เฉาก๊วย ขนมหวานลักษณะเป็นวุ้นสีดำกินกับน้ำเชื่อมใส่น้ำแข็ง ทั้งหวาน หอมชื่นใจทำมาจากพืชสมุนไพรชนิดหนึ่ง ตระกูลเดียวกับพวกสะระแหน่ โหระพา กะเพรา แมงลัก และยี่หร่า เป็นพืชล้มลุกประเภทคลุมดิน ต้นเล็กลักษณะคล้าย ต้นสะระแหน่แต่ใบใหญ่กว่าและเรียวแหลม  พบได้มากในประเทศจีน และแพร่หลายมากในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ สมัยก่อนไทยสั่งต้นเฉาก๊วยแห้งจากจีนมาทำเฉาก๊วย มีมูลค่าปีละนับล้านบาท ต่อมาจึงมีคนนำพันธุ์เฉาก๊วยมาปลูกในไทย

ภาษาละตินเรียกเฉาก๊วยว่า เมโซนา ไชเน็นสิส (Mesona chinensis) จีนกลางเรียก เหลียงเฝิ่น หรือ เซียนเฉ่า ที่แปลว่าหญ้าเทวดา ขณะที่ชาวมาเลย์ จีนฮกเกี้ยนเรียก จินเจา แปลว่า หญ้า คนไทยเรียก หญ้าเฉาก๊วย
วิธีการทำเฉาก๊วย นำต้นเฉาก๊วยแห้งมาต้มจนยางไม้และแพคตินละลายออกมาได้น้ำสีน้ำตาลดำ เรียกว่า ชาเฉาก๊วย จากนั้นกรองเอาแต่น้ำ แล้วนำไปผสมกับแป้งพืชเพื่อให้เฉาก๊วยคงตัวเป็นเจลลี่
ส่วนประกอบนั้นแต่ละเจ้าจะมีสูตรเฉพาะ วิธีที่เป็นต้นตำรับโบราณนั้นนิยมผสมกับแป้งเท้ายายม่อม และแป้งมัน สำปะหลัง อัตราส่วนตามความเหมาะสม โดยแป้งมันจะทำให้เนื้อเฉาก๊วยนิ่ม (ใส่มากจะเหลว) ส่วนแป้งเท้ายายม่อมจะให้เนื้อเฉาก๊วยคงรูปได้นาน อาจปรับปรุงโดยใส่แป้งข้าวเจ้าเพื่อให้แข็งตัวขึ้น หรือเพิ่มแป้งข้าวเหนียวให้มีความหนุบหนับ หรือใส่ส่วนผสมอื่นๆ ก็ได้   ปัจจุบันมีผู้ค้าบางรายใส่สีผสมอาหารให้สีดำเข้มบ้าง ใส่วุ้น-เจลาติน เพื่อประหยัดต้นทุน  การรับประทานเฉาก๊วยแต่เดิมชาวจีนจะกินกับน้ำตาลทรายแดง โดยเอามาคลุกกับน้ำตาลให้เข้ากัน คนไทยนำมาดัดแปลงโดยหั่นเป็นชิ้นๆ หรือทำเป็นเส้นฝอยใส่ในน้ำเชื่อมและน้ำแข็ง กินกับข้าวโพด ลูกชิด หรือลูกตาลเชื่อม
เฉาก๊วยมีสรรพคุณ แก้ร้อนในกระหายน้ำ ไข้หวัด ความดันโลหิตสูง เบาหวาน ตับอักเสบ และแก้อักเสบ แต่ไม่มีระดับของน้ำมันหอมระเหย และสารออกฤทธิ์สูงเท่าตระกูลกะเพรา ทำให้เฉาก๊วยไม่มีฤทธิ์ขับลม หรือบรรเทาปวด เหมือนดังที่มีในพืชตระกูลกะเพราและโหระพา
(จาก นสพ.ข่าวสด  คอลัมภ์รู้ไปโม้ด  14 พ.ค. 2552)