เนื่องจากเป็นน้องนุชคนสุดท้อง จึงมักได้รับการยกย่องว่าเป็นคนเอาแต่ใจตัวเอง ในขณะที่ตัวเราจะบอกว่าไม่มั๊งงงง ออกจะเอาใจคนอื่นตลอดเวลา หรืออาจจะเพราะสมัยเรียนหนังสือครูสอนเรื่องวิชาตรรกศาสตร์ ซึ่งเป็นวิชาที่บอกว่าเป็นเรื่องของเหตุผล พูดไปเหอะ ไม่ได้เข้าหัวแม้แต่น้อย ผลคือได้เกรดดี (ภาษาอังกฤษ) เข้ามาครอบครอง
วิชานี้จึงเป็นวิชาที่ทำให้เราฝันร้ายๆ เกือบจะเท่าๆ กับวิชาที่เกี่ยวกับตัวเลขทุกชนิด …
สองสามวันก่อนเดินๆ ไปตรวจการ พบหนังสือเรื่อง การใช้เหตุผล (Reasoning) แต่งโดย ผู้ช่วยศาสตราจารย์ดวงดาว กีรติกานนท์ หนังสืออะไรช่างถูกใจจริงๆ
จึงตั้งอกตั้งใจอ่านเป็นพิเศษ เพราะอ่านแล้วคิดว่าตัวเองน่าจะได้อะไรบ้าง
หนังสืออ่านสนุก แต่ที่ไม่สนุกคือมีแบบฝึกหัด ที่ทำไปแล้วไม่รู้จะหาคำตอบที่ถูกต้องได้ที่ไหน .. น่าจะได้อ่านกันหลายๆคนแล้วมาลองทำกัน คงสนุกน่าดู…
ผู้เขียนได้เขียนในคำนำไว้ว่า... เป็นความจริงที่ไม่อาจปฏิเสธได้ว่าความสามารถในการใช้เหตุผลที่ดีนั้น เป็นสิ่งสำคัญและมีค่ามากสำหรับทุกคน คนเรานอกจากจะใช้เหตุผลอธิบายการกระทำและความเชื่อของตัวเองแล้ว เรายังต้องวิเคราะห์การใช้เหตุผลของคนอื่นได้ด้วยว่าเป็นเหตุผลที่ดีพอจะยอกรับได้หรือไม่…
พร้อมกับมีคำกล่าวของอริสโตเติลที่บอกว่า “เนื่องจากมนุษย์มีเหตุผล การใช้เหตุผลเพื่อสนองความอยากรู้จึงเป็นสื่งที่ดีที่สุดที่มนุษย์ควรกระทำ เพราะเป็นความสุขที่มนุษย์เท่านั้นพึงมีได้ สิ่งอื่นไม่มีเหตุผลจึงหาความสุขแบบนี้ไม่ได้” แบบย่อๆ คือ Man is rational animal หรือ มนุษย์คือสัตว์ที่มีเหตุผล
เมื่อมีเหตุผล ก็ต้องมีการอ้างเหตุผล การอ้างเหตุผลมีโครงสร้างคือ ข้อสรุป + ข้ออ้าง
วิธีอ้างเหตุผล มีสองแบบคือ 1. นิรนัย คือ การอ้างเหตุผลที่อาศัยหลักฐานจากความรู้เดิม หรือความจริงทั่วไปซึ่งเป็นที่ยอมรับ และ 2. อุปนัย คือ การอ้างเหตุผลโดยอาศัยหลักฐานจากประสบการณ์
การตัดสินความถูกต้องของการอ้างเหตุผล หากเป็นแบบนิรนัย ต้องดูว่าสมเหตุสมผลหรือไม่ หากเป็นอุปนัย ตัดสินจากควมน่าเชื่อถือมากหรือน้อย แต่ก่อนที่จะตัดสินต้องเข้าใจการอ้างเหตุผลอย่างแจ่มแจ้งก่อน ด้วยการหาข้อสรุป หาเหตุผลมาสนับสนุนข้อสรุป ถ้าซับซ้อนมากก็ใช้ตัวเลขกำกับ … ทำอย่างไรโปรดอ่าน
……………..
บทนำบอกว่า… แม้ไม่เรียนวิชา “การใช้เหตุผล” เราก็ใช้เหตุผลกันอยู่แล้วในการตัดสินใจเลือกว่าควรเชื่ออะไร หรือไม่ควรเชื่ออะไร และเพราะอะไร แม้จะใช้เหตุผลกันเป็นประจำ แต่เรากลับไม่ค่อยสนใจว่าเหตุผลของเราถูกต้องหรือ หรือเป็นเหตุผลที่ดีหรือไม่ การใช้เหตุผลโดยขนาดวิจารณญาณเช่นนี้เป็นสาเหตุให้เกิดความสับสนและความขัดแย้งโดยไม่จำเป็น… การวิเคราะห์การอ้างเหตุผลไม่ใช่การจับผิดหรือการโต้แย้งเหตุผลของคนอื่นเสมอไป หากแต่เป็นการประเิมนการใช้เหตุผลทั้งในส่วนที่ดีและไม่ดีพร้อมๆกัน เพื่อนำมาปรับปรุงการใช้เหตุผลของตัวเอง มนุษย์ต้องรู้จักคิดอย่างเป็นระบบกฎเกณฑ์ การใช้เหตุผลที่ถูกต้องสามารถอธิบายและวิเคราะห์เหตุผลของตัวเองตลอดจนการประเมินเหตุผลของคนอื่นได้ เราต้องพยายามปรับปรุงการใช้เหตุผลของเราให้ดียิ่งขึ้น ….
ไม่น่าเชื่อเลยว่าเรื่องแบบนี้จะเป็นตำราให้เราอ่านได้ …
ขอบอกว่า่ขณะนี้ดิฉันกำลังทำแบบฝึกหัดด้วยความเมามึน….
ไม่รู้ว่าอ่านจบแล้วจะไปคนอย่างไร?
