ห้องสมุดคือองค์กรแห่งการเรียนรู้

Peter M.Senge ได้กล่าวถึงในหนังสือชื่อ The Fifth Discipline : The Art and Practice of the Learning Organization. Senge องค์การแห่งการเรียนรู้ คือองค์การที่ผู้คนขยายขีดความสามารถ เพื่อที่จะบรรลุในสิ่งที่พวกเขาต้องการอย่างแท้จริงและต่อเนื่อง และเป็นที่ ๆ ระบบความคิดใหม่และการขยายตัวทางความคิดได้รับการสนับสนุน ที่ซึ่งผู้คนทะเยอทะยานนอกกรอบ และเป็นที่ ๆ ผู้คนเรียนรู้ที่จะเรียนไปด้วยกันเรื่อย ๆ

Senge กล่าวว่า องค์การแห่งการเรียนรู้นั้นจะประกอบด้วยวินัย 5 ประการ (The Fifth Discipline) ได้แก่

1. การมีวิสัยทัศน์ร่วม (Shared Vision)

2. แบบแผนความคิด (Mental Models)

3. การคิดอย่างเป็นระบบ (Systems Thinkimg)

4. ความเชี่ยวชาญเฉพาะบุคคล (Personal Mastery)

5. การเรียนรู้ร่วมกันเป็นทีม (Team Learning)

องค์กรแห่งการเรียนรู้ คือ องค์การที่บุคคลในองค์การมีความตื่นตัวอยู่เสมอที่จะแสวงหาความรู้เพิ่มเติมอย่างต่อเนื่องด้วยการใช้กระบวนการเรียนรู้แทรกเข้ากับการปฏิบัติงาน โดยส่งเสริมการสนทนาอย่างเปิดเผย และเชื่อมโยงการพึ่งพาระหว่างบุคคล องค์การ และชุมชนที่องค์การตั้งอยู่เป็นตัวกระตุ้นและส่งเสริมให้เกิดความร่วมมือและเกิดการเรียนรู้ร่วมกัน โดยมีการแบ่งปันและถ่ายทอดความรู้ซึ่งกันและกันอย่างเป็นเครือข่าย เพื่อนำมาปรับเปลี่ยนความคิด พฤติกรรมของบุคลากรในองค์กร ตามแนวทางที่องค์กรต้องการอย่างเหมาะสมกับเวลา เป็นระบบและต่อเนื่อง มีการเพิ่มศักยภาพโดยการเปลี่ยนแปลงในระดับพื้นฐานความคิด/จิตใจ และเป็นองค์กรที่มีการรับรู้ เรียนรู้ ของสมาชิก ระหว่างสมาชิกมีการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงอย่างตื่นตัว (Proactive) จากภายในของสมาชิกในองค์การ

ซึ่งห้องสมุดก็จัดได้ว่าเป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้ที่บุคลากรทุกคนต้องแสวงหาความรู้เพื่อพัฒนาตนเองตลอดเวลา เนื่องจากห้องสมุดเป็นคลังความรู้ของสถาบันการศึกษาและเป็นหัวใจสำคัญในการที่ทุกคนสามารถเข้ามาแสวงหาความรู้ได้อย่างหลากหลาย ดังนั้น บรรณารักษ์ นักวิชาการความรู้ หรือผู้ปฏิบัติงานห้องสมุด ต้องมีองค์ความรู้เพื่อทำหน้าที่เป็นสื่อกลางในการเข้าถึงความรู้ของผู้ใช้บริการและรองรับการเปลี่ยนแปลงด้านข่าวสาร เทคโนโลยีสารสนเทศที่มีการพัฒนาอย่างรวดเร็ว