หากจะพูดถึงบัตรรายการสหบรรณานุกรม หรือ Union Catalog Card แล้ว บรรณารักษ์รุ่นเก่าๆ คงจะรู้จักกันดี ในลักษณะที่เป็นรูปแบบบัตรรายการ 3″ x 5″ และก็คงปฏิเสธไม่ได้เลยว่า เจ้าบัตรรายการสหบรรณานุกรมนี้ มีประโยชน์มากมายเลยทีเดียวในตอนนั้น เพื่อที่จะได้รู้ว่าหนังสือเล่มนั้นๆ มีอยู่ที่ห้องสมุดไหนในประเทศไทย
หรือในส่วนของตัวเล่มวารสาร ก็จะรู้จักกันในชื่อ …
Author: Chanpen Klomchaikhow
ถวายอดิเรก…คำนี้เราคงจะได้ยินกันบ่อยๆ ตอนดูข่าวในพระราชสำนัก แล้วถวายอดิเรกคืออะไร….
ในหนังสือคู่มือชาวพุทธ ฉบับพูดจาภาษาวัด ได้กล่าวถึงการถวายอดิเรกว่า คือการที่ประธานสงฆ์ในการพระราชพิธี หรือการพระราชกุศล กล่าวคำถวายพระพรเป็นพิเศษเฉพาะแด่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระบรมราชินีนาถ
โดยในขณะที่พระสงฆ์กำลังกล่าวคำถวายอดิเรกอยู่นั้น ผู้ที่มาร่วมในพิธีทั้งหมดจะลดมือลง ไม่ประนมมือรับพรนั้น คงมีแต่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ เท่านั้น ที่ทรงประนมพระหัตถ์รับพระพร…
เรื่องมีอยู่ว่า…พระโพธิสัตว์เกิดในตระกูลนายกองเกวียน (นายกองเกวียน หรือเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า สัตถวาหะ มีหน้าที่รับผิดชอบในการควบคุม บังคับบัญชากองเกวียนให้เรียบร้อย และปลอดภัย ซึ่งนายกองเกวียนจะต้องเป็นผู้ที่มีความฉลาด ความสามารถ)
เมื่อเข้าวัยหนุ่มก็ได้รับความไว้วางใจให้เป็นายกองเกวียน และเป็นผู้ทีมีความสุขุม ฉลาด กล้าหาญ มีความสามารถในการคุมกองกวียนเป็นเยี่ยม ประมาณ 500 เล่ม ขณะที่ใกล้ๆ กันนั้น …
มานั่งปลดปล่อยความเครียดที่หอสมุดวัดพระปฐมเจดีย์ อยู่หลายเพลา และเมื่อต้นปี 2554 ได้เห็นหนังสือเล่มหนึ่งชื่อว่า “๑๑๑ ปี เรือนจำนครปฐม” จริงๆ ก็ไม่ได้สนใจอะไรมาก แต่ที่หน้าปกเป็นภาพเก่าเมืองนครปฐม เลยลองเปิดอ่านดู ปรากฎว่าน่าสนใจมากๆ และที่สำมะคัญ สวมวิญญาณอีกเช่นเคย…(เป็นเรื่องที่จะเข้ากับศูนย์ข้อมูลภาคตะวันตกอีกแล้ว)
ที่ว่าน่าสนใจมากก็เพราะว่า เนื้อหาไม่ใช่จะเกี่ยวแต่กับเรื่องของเรือนจำนครปฐมเท่านั้น แต่มีเรื่องของประวัติศาสตร์และโบราณคดีจังหวัดนครปฐมอยู่…อย่างเยอะ ดูไปดูมาหนังสือเล่มนี้ …
หลังจากรอให้น้องหนึ่ง (สุนทร) มาเล่าเรื่อง RDA ให้ฟังอยู่หลายเพลา แต่รอแล้วรอเล่าน้องเจ้าก็ไม่เห็นมาซักที…
แล้วในช่วงโครงการ Librarian Update ของหอสมุดฯ (26 พ.ค. 2554) ได้เชิญพี่รุ้งฟ้า และพี่ชนิดา (ศูนย์วิทยทรัพยากร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย) มาเป็นวิทยากร พี่เค้าก็ได้เกริ่นเรื่องนี้ให้ฟังเล็กน้อย แล้วพี่ชนิดาก็สัญญิงสัญญากับข้าพเจ้าว่า …
ช่วงเดือนเมษายนของทุกปี จะเป็นช่วงที่หัวหน้าฝ่าย/งานของหอสมุดฯ จะได้รับบันทึกการไปราชการเพื่อแข่งขันกีฬาบุคลากร สำนักงานคณะกรรมการอุดมศึกษา ซึ่งที่ผ่านมามีเสียงสะท้อนอยู่เนืองๆ ….
หลายปีที่ผ่านมา…ตัวเองมักจะได้ยินเสียงบ่น เสียงว่า หรือเสียงอะไรต่ออะไรของหัวหน้าฝ่าย/งานต่างๆ เกี่ยวกับการที่บุคลากรหอสมุดฯ ต้องไปเข้าร่วมการแข่งขันกีฬาบุคลากรสำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา ที่ว่าบ่นนั้นเค้าบ่น เค้าว่าอะไรกัน แล้วทำไมต้องบ่น ต้องว่า…???
จากที่ได้ยินมาหลายปี สรุปได้เป็น 2-3 สาเหตุของการบ่น การว่า…
จากการที่หอสมุดพระราชวังสนามจันทร์ของเรา ได้ทำโครงการพัฒนาแหล่งเรียนรู้ โดยในครั้งแรกนี้ได้ไปทำภารกิจกันที่โรงเรียนวัดวังกุลา ต.เขาพระ อ.เดิมบางนางบวช จ.สุพรรณบุรี ในฐานะที่ข้าน้อยเป็นประธานคณะทำงานฯ ก็ได้มีการประสานงานติดต่อกับผู้อำนวยการโรงเรียนเป็นระยะๆ เพื่อจะได้รับรู้ถึงบริบท ไม่ว่าจะเป็นลักษณะของห้องที่ทำเป็นห้องสมุด หนังสือ จำนวนหนังสือ บุคลากร รูปแบบหมวดหมู่ที่ผู้บริหารโรงเรียนประสงค์
จากนั้นได้นำมาพูดคุยกันในคณะทำงานฯ ที่มีกันอยู่ทั้งหมด 6 คน (ซึ่งอาจจะแปลกประหลาดตรงที่ไม่ได้ประชุมกันเลย …